Klasik bilgi olarak gebelik varis için nedenlerden biri olarak sıralanır. Pekala elimizdeki bilgiler nelerdir?
Gebelik ile varisler artar.
Yaş denetimli yapılan çalışmalar bunu teyit etmemelerde gebelik ile Büyük Safen Toplardamar çapının birinci üç ayda arttığı görülmüştür. Sonraki periyotlarda ise bu artış azalmaktadır. Bu yüzden birinci üç ayda külotlu varis çorabı kullanmak daha değerli hale gelir.
Kasık damarlarında rahime giden kısımda kan akımı birinci 2 ayda 4-16 kat artmaktadır. Dehşet bir sayı. Durun daha bitmedi 3.ayda bu iki katına çıkar. Neden embriyo geliştikçe kan ihtiyacı artar.
Olağanda karın içi (iliak) ve kasık (femoral) toplardamarlarda çap çek genişlemesine rağmen kapakçıklarda bir sorun olmaz.
Bebek büyüdükçe rahmin karın içi damarlara basısı sonucunda baskısı kıymet kazanır. Ayakta ultrason yapılan 2.üç aylık devirde olan hamilelerde kasıl toplar damarındaki işlevsel tıkanıklığın %72 ve 3.üç aylık devirde %86 olması da bunun önemli bir olay olduğunu gösterir.
Birinci üç ayda varisler daha çok çıkar. %70-80 olan bu oran gebelik öncesinde %1-5’e düşer. Yani gebelikteki varislerin birçok birinci üç ayda görülür.
Önde rahim gerisinde omurgalar ve önlerindeki daha sağlam duvarlı arterler de her istikametten bu toplar damarları sıkıştırır.
Bebeğin başı doğum kanalına girdiğinde ise bu tıkanıklık ya da daralma bariz hale gelir. Vajina-vulva bölgesindeki varisler daha çok bu devirde ortaya çıkar. Şayet başarabiliyorsanız son üç ayda da varis çorabınızı külotlu seçin. Ultrasonda çok genişlemiş damarlar görülmesi ve bu bilginin hastalara iletilmesi ile büyük bir tedirginlik ile gelen hastalardan olmak istemiyorsanız dediğimi yapın lütfen.
Bunun tesirleri doğum sonrasındaki üç ayda görülmeye devam eder. Üç aydan sonra olağana döner.
Birden fazla gebelik olanlarda varis gelişimi %50 daha fazla görülür tez edilmekte emme velakin; lakin merak etmeyin literatürde 11.gebelikte varis gelişen hasat bulunmaktadır. Ayrıyeten birden çok gebelik geçirenler ile tek gebeliği olanların damar doluş vakitlerine bakıldığında bir fark görülmemiştir.
Daha kıymetlisi birinci gebeliktir. Birinci gebelikte ne oluyorsa oluyor.
Bilhassa flebit gelişiminde bu periyodun ehemmiyeti bu bulgudan kaynaklanır.
Son üç ayda yukarlarda olan basınç artışı iz seviyesine kadar iner.
Bir de hormonsal faktörler var. Bayan hormonu östrojen sorumlu tutulur. Zira damar duvarındaki kasların gevşemesine sebep olur bunun yanında damar duvarındaki kollajen ölçüsünün da azalması ile birlikte oluşur.
Burada estrojen tedavisi alanların da dikkatli olması gerektiği bilgisini bir kenara bırakalım.
Yalnızca östrojen değil progesteron ile olan oranın bozulması sorumlu tutulmaktadır. Birtakım eski çalışmalarda progestrerone verilen hadiselerde bu varislerin azaldığı saptanmıştır.
Kötü fikir değil mi? Fakat bu hormon işi iki tarafı keskin kılıç. Hele hamilelerde hiç bulaşılmamalı. Bebeğe ne yapacağı aşikâr olmaz.
Pekala hamilelerde denetim nasıl olmalı. Şayet ultrason ile bebekler denetim ediliyorsa tabi ki denetim ediliyor. Karın içi damarlarda değerlendirilmelidir.
Şayet Varis için ultrason yapılıyorsa yalnızca bacak damarları değil karın için ilika venlerde denetim edilmelidir.
Gebelik sonrasında varis tedavisi için 12 hafta beklenilmelidir. Bu devirde doğum öncesi kilonuza dönerseniz harika olur
