Bayanlarda erkeklere oranla çok daha fazla görülen varis, en sık görülen damar hastalığıdır. Yaşla birlikte artış gösteren varis; ağrı, kaşıntı, ayak bileğinde şişme, gece krampları, yüzeyel tromboflebitler, venöz ayak bileği cilt değişiklikleri ve kanama üzere şikayetlere neden olur.
VARİS NEDİR?
Varis, toplardamarların organik bir sebep olmadan genişlemesi, uzaması ve kıvrımlı hal alması olarak tanımlanır.
EN FAZLA HANGİ YAŞ KÜMESİNDE GÖRÜLÜR?
Variköz venler kıymetli bir sıhhat sorunudur. Erişkinlerdeki sıklığı değişik coğrafik varyasyonlar göstermekle bir arada yaşla giderek artar. Bacak varisleri, muayenehane pratiğinde en sık karşılaşılan damar hastalığıdır. Yetişkin nüfusun yüzde 15-20’sini tesirler. Bayanlarda erkeklere oranla 2-4 kat daha fazla görülürken ailesel geçiş oranı yüzde 50’den fazladır.
VARİSLER KAÇ TÜRLÜDÜR?
Varisler primer yahut sekonder olabilir. Primer varisler hususundadır. Günümüzde en çok kabul gören teori kalıtımsal ven duvarındaki zayıflık ve venlerdeki kapakçık yetmezliği, venöz hipertansiyondur. Sekonder yahut edinsel variköziteler, venöz kapakçıkların travma, derin ten trombozu yahut enflamasyon üzere nedenlere bağlı hasar alması sonucu meydana gelir. Bir ekstremitede kıvrım yapmış bariz variköz oluşumlarının yanında daha küçük çaplı telenjiektazik, retiküler üslupta oluşumlar da bulunabilirler. Bu oluşumlar elle hissedilemeyen, ciltte yüzeyel yerleşim gösteren, 1 milimetre yahut daha küçük çaplı mavi yahut kırmızı çizgisel renk değişiklikleri olarak görülürler. Bölgesel olarak yıldız halli yahut örümcek ağına misal yaygın yaygın çizgisel oluşumlar olup tüm bacağı sarabilirler. Hastadan hastaya değişmekle birlikte bir ekstremitede bu oluşumlar, birlikte yahut başka farklı yerleşim gösterebilirler.
VARİS OLUŞUMUNU KOLAYLAŞTIRAN FAKTÖRLER:
Epidemiyolojik çalışmalarda varis patofizyolojisinde rol oynayan birçok etken öne sürülmüştür. Bu çalışmlarda aile hikayesi (kalıtım), riskli ömür şekli ve sigara kullanımı, venöz yetmezlik tespit edilen hastalarda daha yüksek oranlarda saptandığı için önde gelen risk faktörleri olarak gösterilmiştir. Aile öyküsün olumlu olduğu hastalarda, varis görülme riski 4.4 kat daha fazladır. Uzun mühlet ayakta kalmak ya da uzun müddet oturarak iş yapmak bir risk faktörü olduğu üzere, günde 4 saatten fazla ayakta kalanlarda yüksek grade venöz yetmezlik gelişme riskini 2.7 kat artırır.
-
Uzun müddet ayakta durmak
-
Hamilelik
-
Şişmanlık
-
Oturarak çalışmak
-
Hareketsizlik
-
Yaşlılık
-
İlaç kullanımı ( Doğum denetim hapları, menopoz periyodunda kullanılan hormon replasman tedaileri)
VARİS HASTALIĞI VE SIK KARŞILAŞILAN ŞİKAYETLER
Hastaların en yaygın semptomları bacaklarının imajının bozulmuş olması ve uzun mühlet ayakta durunca ortaya çıkan bacak ağrısı ve bacaklarda ağırlaşma hissidir. Semptomlar anatomik defektin derecesiyle ili olmayabilir. Bazen hasta variköz damarı zedeleyebilir. Bu durumda belirign bir kanama görülebilir. Bacak varislerinin bir komplikasyonu yüzeyel tromboflebittir; önemli bir ağrı ve hareket kısıtlılığına yol açabilir. Uzun vadeli bacak varislerinde kronik ayak bileği şişliği, staz dermatiti ve bacak ülserleri gelişebilir. Uzun mühlet ayakta durma yahut obezite (şişmanlık) tüm bacak varislerinin daha semptomatik hale gelmesine neden olurlar.
VARİS TEDAVİ
Varis tedavisinde emel hayat kalitesini artırmaktır. Semptomlar hastanın hayat kalitesini önemli olarak etkiliyorsa tedavi düşünülmelidir. Bazen büyük varisleri bulunan hastalarda, kanama yahut ülserasyon üzere komplikasyonlar gelişirse daha agresif cerrahi tedavi usulleri denebilir.
Etken sebepler ortadan kaldırılmadıkça (fazla kilo, uzun mühlet ayakta durma, östrojen kullanımı) variköz ven oluşumunun muhakkak bir mühlet sonra tekrarlayacağı unutulmamalıdır.
Tedavi iki başlık altındadır.
Birinci olarak görünen varislere dışarıdan uygulanan lazer yahut köpük tedavisidir. Bu tedavi ekseriyetle kozmetik gayelidir ve derindeki damar yetmezliğine katkısı yok denecek azdır.
Asıl tedavi üstte belirttiğimiz derindeki ve yetmezliğe sebep olan damarlara yönelik müdahaledir. Bunu tedavi etmeksizin yalnızca dışarıdan görünen varisleri yok etmek asla kalıcı bir tahlil olmaz ve hastalık ilerlemeye devam eder.
VARİS TEDAVİSİNDE KAPALI METOT; EMBOLİZAN CASUS TEDAVİSİ
Bacakta rastgele bir kesi olmaksızın, bir iğne ile ultrason eşliğinde diz kapağı üstünden derindeki hasta damara girilmekte ve damar içinden kasık bölgesine kadar ulaşılmaktadır. Embolizan casus dediğimiz bir sıvının damar içine uygulanması aslına dayanan bu formül 10-15 dk sürmekte ve hasta müdahale sonrası yarım saat içinde yürüyerek taburcu olmaktadır.
