Anevrizmayı genel olarak; damar duvarının çeşitli nedenlerle zayıflayıp bozulması sonucu genişlemesi ve balonlaşması diye tanımlayabiliriz. Bir damar çapının olağandan %50 artması durumunda anevrizmadan bahsedebiliriz. Anevrizma bedendeki tüm damarlarda olabilir fakat bizim bahsedeceğimiz; anevrizmanın en sık görüldüğü aort damarı anevrizmalarıdır. Aort damarı kalpten çıkan ve oksijenlenmiş kanı tüm bedene taşıyan en kalın atar damardır. Kalp deri çıktıktan sonra sırasıyla göğüs boşluğu ve karın boşluğunda seyrederek her iki kasıktan ayak uçlarına kadar seyreden tüm damarlar aort damarının devamı olan damarlardır. Bir damarda anevrizma olmasının değeri, giderek damar çapının ve dolayısı ile basıncın artması sonucu patlama riskidir. Göğüs boşluğu kısmında olanlara Torakal aort anevrizması , karın boşluğu içinde bulunan kısımda meydana geldiğinde ise Abdominal aort anevrizması denir.
Sebepleri nelerdir:
Temel neden damar duvarının yapısının bozularak ziyan görmesidir. Hipertansiyon, sigara kullanımı, kolesterol yüksekliği ve ateroskleroz, enfeksiyonlar, travma ve genetik yatkınlık hastalığa yol açan nedenler olarak sayılabilir.
Belirtileri nelerdir:
Birçok vakit belirti vermeyerek sinsi halde ilerler. Bulundukları bölgeye bağlı bası oluşturabilirler. Kalpten çabucak çıkışta meydana gelirse aort kapak yetmezliğine, soluk borusuna bası yaparsa nefes darlığına, abdominal aort anevrizmaları ise karın ve sırt ağrılarına neden olabilirler. Bazen de tesadüfen öteki tetkikler yapılırken tespit edilirler. Anevrizmalar nadiren de patlamış olarak acil servislere başvuran hastalarda tespit edilirler. Bu durumlarda hayati risk çok fazladır ve acil teşebbüs koşuldur.
Teşhis usulleri:
Anevrizmalar genelde belirti vermedikleri için tesadüfen teşhis konabilirler. Abdominal aort anevrizmaları muayene sırasında karın bölgesinde palpasyonla fark edilebilir. Bunun usul olarak Ultrasonografiyi söyleyebiliriz. Ancak günümüzde konvansiyonel yahut CT angio ile teşhis konabilmektedir. CT angio birebir vakitte takip altındaki hastaların değerlendirilmesinde tercih edilen prosedürdür.
Tedavi:
Anevrizmalar teşhis konduktan sonra bulundukları bölgeye nazaran değerlendirilirler. Muhakkak çapın üzerinde ve patlamış olanlar derhal ameliyat edilmelidir. Damar çapı müdahale hududunun altında olanlar makul aralıklarla takip edilmelidirler. Bu devirde ek risk faktörleri muhakkak ekarte edilmelidir. Hipertansiyon denetim altına alınmalı hasta kendini travma ve ani darbelerden korumalıdır. Sigara mutlaka bırakılmalıdır. Sigara içimi anevrizmalı takip edilen hastalarda rüptür (patlama) riskini artırmaktadır. Tedavi açık usullerle yapılacağı üzere EVAR dediğimiz Anjio laboratuvarında kateter aracılığı ile anevrizmaya stent yerleştirme formunda de yapılabilmektedir. Bu usulle kasık bölgesinden ilerletilen bir kılavuz tel ile damara stent yerleştirilerek hasta birebir gün ayağa kalkabilmektedir. Elbette hangi usulün kullanılacağı hastaya nazaran karar verilmektedir
