Size bu yazıda bayılma ve nedenlerinden bahsedeceğim.
Bayılma nedir?
Bayılmak beyne olan ‘’kan sirkülasyonun kısa müddetliğine AZALMASINA‘’ verilen isimdir. Ani, süreksiz ve resen geri dönen şuur kaybıdır. Bunun tıbbi ismi ise ‘’ Senkop’’ olarak isimlendirilir. Pekala bu mühlet ne kadardır? Ortalama 12 saniyedir.
Ortalama yıllık 1000 şahıstan ortalama 28 şahısta görülür. ( 18,1-39,7).
70 ve 80 yaşından sonra yükselir.
Acil Servise başvuranların ortasında ‘’Bayılma’’ %3-5 oranındadır.
Acil Servise başvuranların %40 hastaneye yatması gerekir. Bunlarında yatış mühleti ortalama 5,5 gündür. Bunun ülkemizde pek geçerli olmadığını söylemeliyim. Bizde şayet çok dertli bir durum yoksa genelde yakın takip edilirler.
Bayılmanın yanında evvelden birtakım belirtiler olabilir. Bunların ortasında bulantı, kusma, titreme, bulantı, bulanık görme, baş dönmesi, göğüs ağrısı yahut nefes darlığı eşlik edebilir. Bireyler genelde etrafında olan biteni algılayabilir ancak karşılık vermezler. Bazen de hiçbir şeyi hatırlayamazlar.
Bayılma esnasında şahısların denetimini kaybetmesi nedeni ile bilhassa başlarını sert bir yere çarpmalarına bağlı olarak önemli yaralanmalarda olabilir.
Bayılmanın nedenleri? Bayılmanın çeşitleri?
-
Refleks ve Pozisyonel Bayılma: % 30
-
Kalp Hastalıklarına Bağlı Bayılma % 14
-
Beyin Hastalıklarına Bağlı Bayılma, % 12
-
İlaca bağlı nedenler: % 6
-
Öbür nedenler: Endokrin ve Hormon Hastalıkları: & 6
-
Bilinmeyen Nedenler: % 30
-
Refleks ve Bayılma: Vazovagal Senkop, Ortostatik Hipotansiyon, Karotid Sinus Hipersensitivitesi, Durumsal Bayılma
Bu tip bayılma: Vazovagal Senkop, Nöromediated Reflex ya da Nörocardiogenic Senkop ismi verilen çeşididir. Acil Servise Bayılma nedeni ile başvuranların yaklaşık üçte biridir.
En sık görülen neden:
VAZOVAGAL SENKOP: VAGOTONİK SENKOP
1907 yılında beri tanımlanan bir hastalıktır. Genelde 50 yaş altında genç sayılabilecek bir hasat kümesinde olur.
Uzun periyodik oturma ya da ayakta kalındığında (sıklıkla) , duygusal gerilim ile ilişkili bir durumdur. Ağrı, sıcak ve susuz kalmada eşlik eden durumlardır. Solukluk ve çarpıntı da bu tabloya eklenebilir. Bazen bayılma sonrasında sara nöbeti gibisi kasılmalarda olabilir.
Enteresan noktalardan birisi de idrar yaparken ya da dışkılama sırasında ıkınmaya bağlı ya da öksürme sonucunda refleks olarak ortaya çıkabilir.
Tedavisi ise genelde sıvı alımı sağlanmalıdır. Hastayı yatırarak bir müddet izlemek genelde tedavi için kafidir.
ORTHOSTATİK HIPOTANSİYON: POSTURAL HIPOTANSİYON
Yaş olarak 50 yaşından sonra daha çok görülür.
Durum değiştirdikten sonra ayakta tansiyonda vakit içinde oluşan düşme ile karakterizedir.
Teşhis için kullanılan metotta oturur konumdan ayağa kalktığınızda yapılan tansiyon ölçümleridir.
Kimi durumlarda işeme, büyük abdest yahut öksürürken de bayılma görülebilir.
-
Kalbe Bağlı Bayılma: Yapısal Kalp Hastalığı yahut Ritim Bozukluğu.
Bunlar ortasında en tehlikeli küme Aritmi yani Ritim Bozukluğudur. Kalp krizi sırasında ya da Kalp Kasında çok büyüme ve öbür önemli yapısal hastalıklarda (Akciğere Pıhtı Atması yahut aort damarı yırtılması) görülebilir.
Bu kümede şayet neden aydınlatılmaz ise 6 ayda mortalite % 10 civarındadır. Ani Mevt Riski 2 katına çıkar.
-
Nöroljik Hastalıklara bağlı Bayılma:
Bu küme içerisinde şah damarı ya da beyin damrlarındaki tıkanıklıklar ve ya beyin kanamalarına bağlı genelde çok sayıda felç gibisi bulguları eşlik ettiği önemli durumlardır.
-
İlaçlara Bağlı Nedenler.
-
Prostat Hipertrofisine bağlı kullanılan: Doksura/ Trenar üzere ilaçlarda birinci kullanıldığında bayılma olabilir. Bunun aynında Tansiyon ilaçları, damar genişleticler ve idrar söktürücüler de bayılmaya neden olabilir.
-
Son olarak da Kan Şekerinin düşmesi yani hipoglisemi de bayılma nedenleri ortasında kıymetlendirilmesi uygun olacaktır.
Basitçe birinci yardımda kişinin yatırılması ve bacaklarının kaLp düzeyinin üzerine kaldırılması ve su desteği yapılması gerekir.
Rastgele bir formda genç hastalarda bayılmanın altında önemli nedenler olmayabilir. Lakin yaş 50’nin üzerinde ise bilhassa kalp açısından denetim kuraldır.
