Kişilik yapısı bireye has ve biriciktir fakat birtakım benzerlikler nedeniyle kişilik yapıları kimi kategorilere ayrılmıştır. B kümesi kişilik kümelerinden olan Borderline (sınır, hudut) kişilik yapılanması her şahısta görünen bir yapıdır.
Borderline kişilik örgütlenmesinde kimi davranış kalıpları vardır. Bunlar DSM 5’de (Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı) şu formda sıralanmıştır:
1- Terk edilmekten kaçınmak için çılgınca gayret gösterme.
2- Gözünde çok büyütme ve yerin tabanına sokma uçları ortasında giden, tutarsız ve gergin bireyler ortası ilgiler.
3-Kimlik karmaşası.
4- Kendine berbatlığı dokunacak en az iki dürtüsellik (para harcama, cinsellik, husus berbata kullanımı, inançsız araç kullanma vb.).
5- Yineleyici intihar davranışları, teşebbüsleri ya da göz korkutmalar.
6- Duygulanımda tutarsızlık.
7- Süreğen bir boşluk duygusu.
8- Uygunsuz ağır öfke, öfke kontrolünde zahmet.
9- Zorlanmayla bağlantılı gelip süreksiz kuşkucu niyetler ya da ağır çözülme belirtileri.
Bu dokuz unsurdan 5 tanesi yahut daha fazlasının olması durumunda bireye ‘Borderline Kişilik Bozukluğu’ tanısı koyulur. Elbette teşhis koyan şahısların ruh sıhhati alanında uzmanlıklarını almış bireylerin olması gerekir.
Borderline kişilik bozukluğunun görülme sıklığı üzerine birçok araştırma yapılsa da genel kanı %2’dir. Bayanlarda erkeklere nazaran iki kat daha fazla görülür. Kişilik bozukluğunun yanında üstteki beş özelliği olmasa da buradaki birkaç özelliği taşıyan bireylere ‘Borderline Kişilik Örgütlenmesi’ ne sahip birey denir. Borderline kişilik örgütlenmesinin de toplumda görülmesi %20’dir.
Borderline Kişilik Özellikleri ve Borderline Aşk
Beş bireyden birinin Borderline (preödipal) düzey olması hayatımızın bir devrinde Borderline kişilik örgütlenmesine sahip beşerlerle münasebet kurma olasılığımız epeyce yüksektir. Yani toplumdaki çabucak hemen herkesin hayatında bir Borderline kişilik örgütlenmesinin yansıması bulunur. Bu makalemizde de Borderline kişilik örgütlenmesinin aşk alakasını açıklamaya çalışacağım.
Borderline kişilik örgütlenmesinin en temel özelliği güzel makûs bölmesi yapmasıdır. Kimi bireyleri yahut objeleri uçlarda sevip uçlarda nefret edebilirler. Yani bağlantıda hudut yoktur. Tanıdıkları şahıslara karşı çok bir sevgi gösterip dünyanın en uygun eşi, sevgilisi, annesi, babası, arkadaşı üzere düşündükleri devirler geçirebilirler. Fakat bu durum kalıcı değildir. Bir vakit sonra bu durum değişecek ve karşısındaki objeyi (kişi, kurum vb.) âlâ bölmesinden çıkarıp makus bölme yerine koyacaktır.
İşte Borderline kişilik örgütlenmesine sahip bireylerin hayatları bu biçimde geçer devamlı olarak karşısındaki objenin pozisyonu, kıymeti ve ehemmiyeti üzere kavramlarda meseleler yaşar. Objenin pozisyonu ile ilgili hayat uzunluğu bir çabası vardır. Bunu ayarlayamadığı üzere karşı tarafında ayarlamasına müsaade vermez ve ağır bir çatışma oluşur.
Borderline kişilik örgütlenmesine sahip birey yalnız kalmaktan, terk edilmekten çok fazla telaş duyar ve bu telaşa kapılmamak için çok fazlaca gayret gösterebilir. Bağlantıları makus giden bir çiftin bağlantısı kopma noktasına geldiğinde bu ayrılmanın getireceği yalnızlık korkusuna karşı çok bir efor içine gidererek ayrılmamak için çabalayabilir ve tüm unsurlarını, pahalarını ve kişiliğini göz gerisi edebilir. Yalnız kalmak istemediği için daima günlük anlık bağlar kurabilir ve kurduğu bu bağlar onu yalnızlık hissinden uzaklaştırır. Kurulan bu bağlar gerçeklikten ve derinlikten uzaktır. Borderline kişilik örgütlenmeye sahip bir birey başka şahıslara birinci görüşmede epeyce fazla bilgi verirler. Hayatlarının birçok anını ve hislerini kısa müddette karşısındaki bireye anlatır. Yaşadığı hudut problemleri bağın suram basamağında onu koruyacak hududu da koymayı beceremez.
Münasebet içinde yeri geldiğinde çok fedakârlık yapmaktan çekinmeyen bir Borderline birey, partnerinde sevmediği rastgele bir kötülük gördüğü vakit ise tüm gemileri yakacak ve ilgiyi yıpratacak aksiyonlardan kaçınmayacaktır.
Borderline bireyin partneri olmanın zorlukları hayatın her alanında kendini gösterir.
-
Arkadaş bağlantıları
-
Toplumsal paylaşımlar
-
Hobiler
-
Aile bağları vb.
Üstteki bahislere benzeri bağlardaki tutarsız istekler hem bireyi hem de etrafını olumsuz tesirler. Bu talepler sonucu önemli bağ sorunları yaşanır. Kaybedilen arkadaşlar, değişen toplumsal etraf ve yıpranan hayat bu şahıslarla yaşanan münasebetin bedeli olabilir. O arkadaşın ile görüşmeni istemiyorum, ailendeki insanların hepsi makûs onları hayatımızda istemiyorum, o dediğim yerlere gitmeyeceksin üzere istekler sıkça lisana getirilir.
Tüm bu tutarsızlıklardan kurtulmanın tek yolu psikoterapi almaktır. Terapi hem Borderline bireye hem de Borderline kişinin partnerine katkı sağlayacaktır. Bu bireylerle yaşanan münasebetlere çift psikoterapisi kâfi katkıyı vermez. Zira Borderline kişilik bozukluğu bir kişilik yapısıdır. Bu kişilik yapısının değişmesi fakat ferdi psikoterapi ile sağlanabilir. Partnerin psikoterapi alması ile bu ilgi dinamiği içindeki rolünü anlamasına ve durumla başa çıkma marifetine katkı sağlar.
Borderline birey psikoterapi almadığı sürece hayatındaki bu çift kutuplu kanılar daima yer değiştirerek ona eşlik eder. Eşini bir gün dünyanın en yeterli insanı sınıflandırmasına koyarken öbür gün dünyanın en makûs bireyi yapabilir. Bu bağ dinamiği psikoterapi alınmadığı sürece devam eder. Bu nedenle psikoterapi almak Borderline kişilik örgütlenmesine sahip birey için büyük ehemmiyet taşır.
Ailesinde Borderline kişilik Bozukluğu Olan Birey
Borderline kişilik örgütlenmesinin toplumda görülme sıklığının %20 olduğunu daha evvel belirtmiştik. Bu yüzde her beş şahıstan birinin Borderline olduğunu gösterdiğine nazaran ailemizde ve yakınlarımızda bu üslup şahısları görmek hiç güç olmayacaktır.
Aile bağları insanın kolay kolay kopamadığı ve yerine bir şeyi koymanın da epey güç olduğu bir bağdır. Borderline kişiliklerin olduğu aile yapıları daima kaos içinde, tutarsız, istikrarsız ve yorucu bir hal alır. Aile içindeki bireylerin birbirleriyle ya da tümden bozulmasına neden olur.
Daima aile içi hengameler, akrabalarla yaşanan uyumsuzluklar, bitmek bilmeyen saldırganlık ve dengesizlik Borderline kişilik bozukluğunun aile ilgilerinde yaygın görülen bir tablodur. Borderline kişilik örgütlenmesi anne çocuk ortasındaki münasebete dayandığını da düşünürsek bu durumun jenerasyonlar ortası geçiş gösterdiği ve jenerasyonlar uzunluğu devam edebileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
Borderline bireyleri toplumsal manada beslemek gerekir duygusal açıdan vakit zaman kendilerini mahrum ve yetersiz hissedebilirler bu yüzden ilgili oldukları alanda onlara takviye vermek onlara uygun gelecektir. Ne tam manasıyla sıkılmak isterler, ne bırakılmak. Lakin kendilerinde sık his değişikliği olur. Sizden onunla eş vakitli his durumunun aksisini yaşamanızı beklerler. Öfkeliyken sakin olmanızı, sakinken öfkeli bu patolojik bir durumdur. Kendi hislerini kendine karşı söz edemezken, karşısındaki insanın bunu anlamasını ve çözmesini bekleme tavrına girilmesi Borderline Kişilik Bozukluğunda sıkça görülebilen bir tablodur.
Borderline birini sevmek ağır sabır ve emek gerektiren bir durumdur. Vakitle seven şahısta de Borderline (uçlarda yaşanan kanılar, büsbütün makûs, büsbütün iyi) fikirler görülmeye başlanacaktır. Bu durumlarla nasıl başa çıkılabileceği için bir uzman ile görüşmek epeyce kıymetlidir
