Anne sütü birinci 6 ay tek başına bebeğin tüm muhtaçlıklarını karşılayan mucize bir besindir. Anne sütü ayrıyeten enfeksiyonlara karşı muhafaza, sindirilebilirlik üzere faktörler de düşünüldüğünde yeni doğan bebeğin her türlü sıhhati için en uygun besindir. Bu nedenle emzirme periyodunda anneler beslenmelerine gerekli itinası göstermelidir.
Emzirme periyodunda salgılanan süt, annenin aldığı besinlerin sonucudur. Yeni doğan bebeğin beslenmesi için salgılanan sütün gerektirdiği güç ve besin öğeleri anneden karşılanmaktadır. Bu ihtiyaçlar hem annenin yediklerinden hem de gebelik periyodunda depolanan yağ dokusundan karşılanır. Emziren anne, beslenmesiyle hem kendi muhtaçlıklarını karşılamalı hem de salgıladığı süt ile bebeğin muhtaçlıklarını da karşılamalıdır.
Emziklilik periyodunda kâfi ve istikrarlı beslenme hem anne sıhhati hem de bebek sıhhati için çok kıymetlidir. Kâfi ve istikrarlı beslenmeyle hem annenin gereksinimi karşılanıp sıhhati korunur hem de anne sütünün ölçüsü ve randımanı arttırılarak bebeğin beslenmesi sağlanır ve bebekte oluşabilecek problemler önlenebilir. Bu nedenle anne olağan beslenmesine ek olarak bebek için gerekli güç, vitamin ve mineralleri de karşılayacak biçimde beslenmelidir.
Salgılanan sütteki gücün büyük kısmı annenin yediklerinden sağlanır. Bir kısmı da beden dokularından sağlanmaktadır. Alınan besinlerdeki gücün yaklaşık %80 kadarı süt gücüne dönüşmektedir. Bu bedel dikkate alındığında ortalama 750 kcal ek yapılmalıdır. Bu kalorinin 500 kcal kadarı annenin yediklerinden 250 kcal kadarı da hamilelik sırasında kazanılan depolardan karşılanır.
Emziklilik periyodunda kaliteli protein alımı da çok kıymetlidir. Günlük beslenmeye ek olarak 1 yumurta+1-2 su bardağı süt/yoğurt eklenmesi ihtiyacı karşılayabilir. Bu periyotta demir, kalsiyum üzere minerallere; A, C, E ve niasin üzere B kümesi vitaminlere olan ihtiyaç de artmaktadır. Ayrıyeten D vitamini desteği de gerebilir.
Emziklilik devrinde süt ölçüsü için alınan sıvı ölçüsü çok değerlidir. Süt ölçüsünün azalmaması için günlük yaklaşık 3 litre kadar sıvı tüketimi değerlidir. Sıvı olarak su, ayran, şekersiz/az şekerli komposto, limonata, taze sıkılmış meyve suları tercih edilebilir.
Emziklilik periyodundaki olağan tartıdaki bir anne günlük; 3 porsiyon et/tavuk/balık/kurubaklagil/yumurta + 6-8 porsiyon taze zerzevat ve meyve + 2-3 porsiyon süt kümesi + 5-9 porsiyon ekmek kümesi tüketerek hem kendi hem de bebeği için gerekli olan güç ve besin öğelerini karşılayabilir.
Emziklilik periyodundaki anneler için genel beslenme teklifleri;
-
Emziklilik devrinde zayıflama diyetleri uygulanmamalıdır. Fakat zayıflama diyeti yapmıyorum diye her şey de tüketilmemelidir. Sıhhatimiz için her şartta yinelediğimiz çok yağlı, şekerli ve beyaz undan yapılan besinlerden uzak durulması bu özel periyotta de kıymetlidir.
-
Emzirmeyle birlikte anne güç harcadığı için gebelikle alınan kilolar daha kolay verilir. Lakin anneler doğumdan evvelki haline dönmek için tez etmemelidirler. Şayet hamilelik sürecinde olağandan fazla kilo alındıysa her ay 2 kg kadar verilebilir.
-
Süt ölçüsünü arttırmak için kesinlikle su tüketimi arttırılmalıdır.
-
Emziklilik devrinde artan vitamin ve mineral gereksinimini karşılamak için her öğünde taze zerzevat ve meyve bulundurmak değerlidir.
-
Salam, sosis, sucuk üzere işlenmiş et eserleri ve öbür paketli, katkı unsuru eklenmiş hazır paketli besinler tercih edilmemelidir.
-
Kalsiyumdan varlıklı süt, yoğurt, peynir üzere besinlerin günlük beslenmede 3 porsiyon kadar yer almalıdır.
-
Her gün 1 yumurta+ 1 porsiyon et kümesi yahut kurubaklagil yemeği tüketilmelidir.
-
D vitamini ihtiyacını karşılamak için güneş ışınlarından gereğince yararlanılmalıdır. Gerekirse tabip onayıyla destek kullanılabilir.
-
Sigara ve alkol kullanılmamalıdır.
-
Demir emilimini engellediği için yemeklerle birlikte çay/kahve tüketilmemelidir. Yemeklerden 1-2 saat evvel yahut sonra tercih edilmelidir. Bu devirde ıhlamur, papatya, kuşburnu üzere çaylar tercih edilebilir.
-
C vitamini demir emilimini arttırır. Demir içeren besinlerle birlikte C vitamininden varlıklı meyve ve zerzevatları tüketerek demir emilimini arttırabilirsiniz.
-
Hazır meyve suları, kola üzere asitli içeceklerden uzak durulmalıdır. Bunlar yerine ayran, şekersiz/az şekerli komposto, limonata, taze sıkılmış meyve suları tercih edilebilir.
-
Yemeklerde iyotlu tuz kullanılmalıdır.