Yapılan araştırmalara nazaran ülkemizde 2 milyonun üzerinde insan kalp yetmezliği yaşamaktadır. Kalp yetmezliği sonucu mevt oranları başta bağırsak, göğüs ve prostat kanseri olmak üzere pek çok kanser hastalığına bağlı vefat oranlarından daha yüksektir.
Öte yandan, kalp yetmezliğinin pek çok tipi önlenebilir niteliktedir. Kalp yetmezliği tanısı konulmuş hastalarda bile, semptomlar hakkında daha çok bilgi sahibi olmaları ve bu doğrultuda tıbbi takviyeye başvurmaları konusunda gerçek yönlendirmeler yapılırsa, vakitsiz ölümlerin önlenmesi sağlanabilir. Bu nedenle kalp yetmezliği hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak öncelikle gerekli olacaktır.
Kalp Yetmezliği Nedir?
Kalp yetmezliğinin bir hastalık olmadığını ön bilgi olarak belirtmek yararlı olacaktır. Kalp yetmezliği, belirtiler ve fizikî birtakım bulgulardan oluşan bir bileşke sendrom olarak tanımlanabilmektedir.
Kalp yetmezliği, kalbin, beden hücreleri için gerekli olan, oksijen ve besin bakımından varlıklı kanı kâfi ölçüde pompalayamaması, münasebetiyle zayıfladığı manasına gelmektedir. Kalp, dokulara metabolik gereksinimlerini karşılayacak ölçüde oksijen sunamadığı vakit, kalp yetmezliği ortaya çıkmakta ve bu durum beraberinde pek çok sıhhat sıkıntısını da getirmektedir.
Kalp yetmezliği, kalp damarlarındaki darlık, çarpıntı, yüksek tansiyon, kalp krizi üzere pek çok nedenle ortaya çıkabildiği üzere, hiçbir neden olmadan da ortaya çıkabilmektedir. Bütün beden işlevleri olağan olsa da, aniden kalp kasında güçsüzlük oluşması beraberinde kalp yetmezliğini getirebilmektedir. Bu duruma kardiyomiyopati; kalp yetersizliğine neden olan kalp kası bozukluğu ismi verilmektedir. Kalp kası bozukluğunda, kalp boşlukları giderek büyümekte ve beraberinde kalp yetmezliği ortaya çıkmaktadır. Bu hastalık, ortaya çıktığı vakit her şey olağan kıymetlerinde olsa da, çoğunlukla daha evvel geçirilmiş viral enfeksiyonlardan sonra ortaya çıkmaktadır.
Kalp Yetersizliği Risk Faktörleri Nelerdir?
Kalp yetmezliği hayatı tehdit eden, bilhassa 65 yaş üzeri hastalarda sık görülen tehlikeli bir fonksiyon bozukluğudur. Yapılan araştırmalara nazaran, cinsiyet farkı gözetmeksizin, her beş bireyden birinde kalp yetmezliği ortaya çıkma riski kelam mevzusudur. Genel itibariyle kalp yetersizliğinin ortaya çıkmasına sebep olabilecek risk faktörlerini şu biçimde sıralayabilmekteyiz:
-Koroner kalp hastalıkları; günümüzde kalp yetmezliğinin ortaya çıkmasında en temel sebep olarak hastada koroner kalp hastalığı olması kabul edilmektedir. Hatta kalp yetmezliği, çoğunlukla kalp krizi sonrasında ortaya çıkmaktadır diyebiliriz. Fakat, kalp krizi yaşanmadan da koroner kalp hastalıkları kaynaklı kalp yetmezliği ortaya çıkabilmektedir.
-Kan basıncı yüksekliği (hipertansiyon); kalpteki kan basıncının yüksekliği, hipertansiyon hastalığıyla tehlikeli boyutlara ulaşabilmekte ve beraberinde kalp yetmezliğini getirebilmektedir.
-Bazı ilaçların yan tesirleri; kimi kanser ilaçlarının bedende yarattığı yan tesirler sonucu kalp yetersizliği oluşumu gerçekleşebilmektedir.
-Bazı toksinler; çok alkol tüketimi üzere durumlarda birtakım toksinler sebebiyle kalp yetmezliği ortaya çıkabilmektedir.
-Bazı enfeksiyonlar; kimi virüslere bağlı gerçekleşen kalp kası iltihabı üzere durumlar, kalp yetmezliğini beraberinde getirebilmektedir.
-Bazı metabolik nedenler; şeker hastalığı üzere hastalıklar kalp yetmezliğine sebep olabilmektedir.
-Obezite; obeziteye bağlı çok şişmanlık kalp yetmezliğine sebep olabilmektedir.
-Kalp ritmi bozuklukları; çok süratli ya da çok yavaş kalp suratına sahip olunması üzere durumlar, kalp yetmezliğine yatkınlığı ve beraberinde kalp yetersizliklerini getirebilmektedir.
-Böbrek yetmezliği
-Kansızlık
-Tiroid bezinin fazla ya da az çalışması
Bunun yanında birtakım diğer faktörler, kalp hastalıkları riskini arttıran ögeleri oluşturmaktadır:
-Kalp kapak hastalıkları
-Kalp kası hastalıkları yahut iltihapları
-Doğumsal kalp hastalıkları
Kalp yetmezliğinden korunmak için, kalp yetmezliğine sebep olan bu temel risk faktörlerindeki hastalıklarda erken teşhis ve erken tedavi tesirli olabilmektedir.
Kalp Yetmezliğinin Belirtileri Nelerdir?
Kalp yetmezliği hastalıklarında, vaktinde teşhis konması, hastalığın seyrini yavaşlatmak açısından değerlidir. Lakin kalp yetmezliği belirtilerinin birden fazla, ayırt ettirici semptomlar geliştirmemekte ve bu sebeplerle gözden kaçırılabilmektedir.
Kalp yetmezliği belirtilerinin birçok, su ve tuz tutulumuna bağlı olarak gerçekleşmektedir. Bunlar;
-Nefes darlığı
-Göğüs ağrısı ve çarpıntı
-Bacaklarda ve karında şişlik meydana gelmesi
-Gece nefes darlığı sebebiyle uyanma, nefes alamamanın uykudan uyandıracak nitelikte artması durumu
-Çabuk yorulma
-Kesik kesik nefes alınması durumu
-Yüksek yastıkta ahenge muhtaçlığı üzere durumlar kalp yetmezliğine işaret eden lakin pek ayırt edici olmayan belirtilerdir. Bu bakımdan belirtilerin niteliklerini, yani hayatımıza tesirlerinin boyutunu ele almamız gerekmektedir.
Örneğin; daha evvel hareket halinde nefes darlığı yaşamayan, mesela merdiven çıkarken nefessiz kalmayan şahısların, merdiven çıktıkları anlarda nefessiz kalması durumları kelam konusu olabilmektedir. Kişi ilerleyen evrede uyurken, yani hareketsizken nefes darlığı yaşamaya başlamaktadır. Nefes darlığı gece uykudan uyandıracak boyutlardan, uyutmayacak boyutlara kadar ilerleyebilmektedir. Bu açıdan, gece uyuyamayacağımız nitelikte nefes sorunu yaşamadan evvel, her zamanki hareket aktivitelerimizde sorun oluşmaya başladığı kademede doktora başvurmak yararlı olacaktır.
Kalp yetmezliğinin bir öbür kıymetli ve ayırt edilebilecek nitelikteki belirtisi ise; bacaklarda, karın ve akciğer boşluğunda su toplaması yaşanmasıdır. Bu su toplaması, 10-15 kiloya kadar ulaşabilmektedir.
Kalp Yetmezliği Nasıl Tedavi Edilir?
Kalp yetmezliğinde tedavi, yetmezliğin sebebine nazaran uygulanmaktadır.
Öncelikle; idrar söktürücü ilaçlar kullanılarak, kalbin yükü azaltılmaktadır. Kalp yetmezliği hastalarında böbrek işlevleri bozulacağından bedende tuz tutulması gerçekleşecektir. Tuz tutulması, su tutulmasını, su tutulması da kalp yetmezliği, nefes darlığı, çarpıntı, üzere şikayetleri beraberinde getirecektir.
Kalp yetmezliğinde tedavi sebebe yönelik olmalıdır. Şayet sebep kalp kapaklarından kaynaklanıyorsa, ameliyatla kalp kapaklarına müdahale ededilmelidir. Sorunun sebebi koroner arter hastalığı ise yapılacak bypass ameliyatı çok yararlı olabilir. Doğuştan kaynaklanan bir hastalık varsa ameliyatla düzeltilmelidir. Birtakım hastalarda ise kalp nakli mecburî hale gelebilmektedir.
