Periferik Arter Hastalığı (PAH), progresif (ilerleyici) ateroskleroz (damar kireçlenmesi ya da sertleşmesi) nedeniyle alt ekstremitelere (bacaklar) kan taşıyan atardamarlarda (arterlerde) daralma (stenoz) yahut tıkanma (oklüzyon) ile sonuçlanan, ölümcül komplikasyonlar (Bir hastalığın gidişi sırasında, hastalığa eklenen ve hastalığı ağırlaştıran tablo) ve hatta vefatla sonuçlanan önemli bir ‘’damar’’ hastalığıdır. İnsan ömründe beklenen hayat müddeti artışıyla bağlantılı olarak sıklığı giderek artan bu hastalığın, gezegenimizde (Dünya) 30 (otuz) milyondan fazla insanı etkilediği düşünülmektedir. Yurdumuzda Ege Bölgesi’nde yapılan bir çalışmada[1] genel nüfusta bu hastalığın prevalansı %19.7 olarak bulunmuştur. Yani kabaca her beş yetişkin bireyden biri (1/5 oranında) günün birinde bu hastalığa yakalanma riski taşımaktadır! Altmışbeş (65) yaşına kadar risk faktörü olan bireyler, olmayanlara nazaran 2.4 kat, Altmışbeş (65) yaşından sonra 4 kattan daha fazla sıklıkta PAH’a yakalanma riskine sahiptirler. Erkeklerde PAH prevalansı %25.8, bayanlarda %17.2’dir. Yani erkekler bayanlara oranla daha çok risk altındadır.
Pekala PAH için tanımlanmış risk faktörleri nelerdir? Erkek cinsiyet, ileri yaş (özellikle 65 yaş ve üstü), sigara yahut tütün kullanımı, hiperlipidemi (kanda yağ düzeyi yüksekliği), hipertansiyon (yüksek tansiyon), diyabetes mellitus (şeker hastalığı) ve Metabolik sendrom (SENDROM X) PAH risk faktörleridir. TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ METABOLİK SENDROM ÇALIŞMA GRUBU’nun 2009’da yayınlanan METABOLİK SENDROM KILAVUZU’nda[2]; Metabolik sendrom, insülin direnciyle başlayan abdominal obezite (göbek etrafı yağlanması), glukoz intoleransı (Halk ortasında bilinmeyen şeker olarak bilinen bu tarif, bireyin kan şekerinin olağan kan şekeri ile diabetik kan şekeri ortasındaki kıymetlerde bulunduğunda kullanılan bir değerlendirmedir) yahut diabetes mellitus, dislipidemi, hipertansiyon ve koroner arter hastalığı (KAH) üzere sistemik bozuklukların birbirine eklendiği ölümcül bir endokrinopatidir.
