Kalp; bedendeki tüm organların oksijen ile beslenmesini ve böylelikle sağlıklı bir biçimde çalışmaya devam etmelerini sağlayan temel organdır. Kalpte yaşanan sorunlar; hastanın genel sıhhat durumunu kıymetli derecede etkilemekle birlikte, yaşama mühletini kısaltabilmektedir. Bu nedenle yeni doğanlar dahil, hayatın her devrinde kalp sorunlarının erken teşhis edilmesi ve tedavi planlamasının nitelikli bir biçimde oluşturulması gerekmektedir.
Kalp kapağı cerrahisi konusuna değinmeden evvel kalbin anatomik yapısı hakkında birtakım bilgiler edinilmesi gerekmektedir. Kalp; yapısal olarak 4 adet odacıktan oluşmaktadır. Bu odacıkların ortasında ise kapak denilen yapılar bulunmaktadır. Kalp kapakları odacıklar ortasındaki ilişkiyi kurmakta ve kanın tek tarafa geçişine müsaade vererek geriye kaçmasına mahzur olmaktadır.
Kalp Kapakları Ne İşe Fayda?
Kalp kapakları; kalpte bulunan odacıklar ortasındaki ilişkiyi sağlamasının yanı sıra; kirli kan olarak isimlendirilen oksijeni kullanılmış ve akciğerlere geri dönen kanın temizlenerek deveran sistemine tekrar dahil olmasında da etkendir.
Kalbin sol odacıklarında bulunan mitral ve aort kapakları; pak kanın bedene yayılmasını sağlarken kalbin sağ odacıklarında bulunan trikuspid ve pulmoner kapaklar ise oksijeni kullanılmış kirli kanın oksijenlenmesi gayesi ile akciğerlere taşınmasını sağlamaktadır.
Kalp Kapak Hastalıklarının Belirtileri Nelerdir?
Kalp kapak hastalıkları insan hayatının her devrinde açığa çıkabilmektedir. Bu sorun ise günlük ömürde birtakım şikayetlere neden olabilmektedir. Kalp kapak hastalıklarının belirtileri şu halde sıralanabilmektedir;
-
Çabuk yorulma ve halsizlik
-
Nefes darlığı yaşanması
-
Alt ekstremite (bacaklarda) ödem oluşumu
-
Akciğerlerde sıvı birikmesi
-
Kalp ritim bozuklukları
-
Pıhtı atması
-
Felç/inme
Kalp kapak hastalıklarının belirtileri öbür pek çok hastalığın belirtileri ile benzerlik gösterebilmektedir. Bu nedenle hastaların üstteki belirtileri yaşaması üzerine kesinlikle bir kalp ve damar cerrahına başvurmaları önerilmektedir. Bununla birlikte ailesinde kalp hastalığı bulunan ve daha evvel kalp sorunları yaşamış hastaların çok daha dikkatli ve ihtimamlı bir biçimde davranması gerekmektedir.
Kalp kapak hastalıklarının tedavisi cerrahi formüller ile gerçekleştirilebilmektedir. Lakin öncelikle kalp kapak hastalığının nitelikli bir formda teşhis edilmesi gerekmektedir. Kalp kapak hastalıkları farklı biçimlerde gelişebilmektedir.
Kalp Kapak Ameliyatları
Kalp kapak hastalıklarında kalp kapaklarında meydana gelen yetmezlik ve kapakta darlık olması en önemli patolojidir. Bunlar başka ayrı olabileceği üzere tıpkı kapakta darlık ve yetmezlik bir arada de olabilir. Kalp kapak hastalığı şayet ihmal edilirse kalp kasında ve damarlarda da bozukluğa sebep olur. Çok geç kalmış hadiselerde ameliyat imkansız hale bile gelebilir. Bu nedenle kalp kapak hastalıklarının teşhisinde geç kalınmamalı ve hastanın genel sıhhat durumu, yaşı ve hayat stili göz önünde bulundurularak uygun tedavi planlaması gerçekleştirilmelidir.
Kalp kapak hastalıklarında cerrahi formüller; kapak tamirleri ya da kapak değişimi disiplinlerine dayanmaktadır. Bu etapta hastanın sorunlu kapağının değiştirilmesi mi yoksa tamiri mi gerektiğine yapılan tüm tetkikler sonucunda ve son olarak da ameliyatta cerrah karar verir.
Kalp Kapak Değişimleri
Kalp kapak hastalıklarında kalp kapak tamiri mümkün olmadığı hastalarda kalp kapak değişimi ameliyatlarına başvurulmaktadır. Bu ameliyatlar; hastanın sorunlu kalp kapakları cerrahi usuller ile çıkarılmakta ve yerine biyolojik ya da mekanik kalp kapağı yerleştirilmesi disiplinine dayanmaktadır.
Kalp kapağı değişimlerinde mekanik kapak cerrahisi: Ameliyat sonrasında hastanın hayatı boyunca kan sulandırıcı birtakım ilaçlar kullanması gerekebilmektedir. Bununla birlikte mekanik kapağın sonraki süreçte tekrar değiştirilmesine neredeyse hiç muhtaçlık duyulmamaktadır.
Kalp kapağı değişimlerinde biyolojik kapak cerrahisi: Günümüzde ekseriyetle sığır, domuz ya da insan üzere biyolojik kapaklar kullanılmaktadır. Hastaya yerleştirilen biyolojik kalp kapağı, biyoprotez olarak da tanımlanmaktadır. Biyoprotez kapak takılan hastaların kan sulandırıcı kullanmalarına gerek yoktur. Ama dezavantaj olarak biyolojik kapaklarda yıllar içerisinde deformasyon meydana gelebilmektedir. Bunun sonucunda ise hastanın tekrar ameliyat olmasına gereksinim duyulabilmektedir.
Kalp Kapak Tamiri
Kalp kapaklarında yaşanan sorunların cerrahi tedavisinde öncelikli seçenek kalp kapak tamiridir. Biz bilhassa mitral ve triküspit kapak cerrahisinde birinci seçenek olarak tamir tekniklerini kullanmaktayız. Teknolojide ve kalp cerrahisinde meydana gelen gelişmeler ve biz cerrahların bu husustaki tecrübelerinin artması sonucu kapak tamirlerinde son yıllarda çok âlâ sonuçlar alınmaktadır. Kalp cerrahisinde ; en yeterli kapak hastanın kendi kapağıdır kuralı işlemektedir. Yapılan tetkikler ve ameliyatta son karar olarak kapağı koruyarak tamir etme süreci sonuna kadar zorlanmalıdır.
Kalp kapak tamiri ameliyatı öncesinde teşhis sürecinde; ekokardiyografi ve transözofajiyal EKO üzere prosedürler kullanılmaktadır.
Kalp kapağı tamir ameliyatlarında en değerli nokta; ameliyat zamanlamasıdır. Bunun nedeni ise; hastanın kalp büyümesi, kalp kapağının yetmezliği (kanı geri kaçırma sorunu) ve daralma sorunlarının nitelikli bir formda kıymetlendirilmesi gerekmektedir.
Biz kalp kapağı tamir ameliyatlarını koltuk altı yolu ile uygulamaktayız. Kalp kapağı tamiri öncesinde hasta detaylı bir formda değerlendirilmekte; yaş ve kilo bilgileri ile birlikte sigara kullanıp kullanmadığı, rastgele bir enfeksiyonu olup olmadığı (bilhassa dişlerde) üzere bilgiler göz önünde bulundurularak ameliyat planlaması gerçekleştirilmektedir.
Kalp kapak tamiri ameliyatı sonrasında hastanın hayat biçimine ve bağışıklık sisteminin güçlü tutulmasına yönelik alınması gereken tedbirlere dikkat etmesi gerekmektedir.
