Koroner arter bypass ameliyatı, bir kalp ameliyatı tipidir. Kalbi besleyen damarlar olan koroner arterler vakit içinde çeşitli risk faktörleri (bakınız koroner kalp hastalığı) ile de etkilenerek daralabilir ya da büsbütün tıkanabilirler.
Damarların bu biçimde tıkanmasına koroner arter hastalığı denir. Koroner arter bypass ameliyatı ile tıkanan damara yeni bir damar ek edilerek kan akımına yeni bir yol açılmış olur. Böylelikle kalp, muhtaçlığı olan kanı bu yeni damar aracılığı ile alarak uygun biçimde çalışmasına devam edebilir.
Koroner Bypass Ameliyatı Kimlere Uygulanır ?
Koroner arterlerin daralmalarında tedavi için 3 seçenek kelam mevzusudur.
Bunlar;
1.ilaç tedavisi,
2.koroner balon anjioplasti ve/veya stent uygulamaları ile
3.koroner bypass ameliyatıdır.
Hangi tedavi biçiminin seçilmesi gerektiğine, hastalığın durumuna nazaran kalp cerrahi ve kardiyologtan oluşan ortak kurulca karar verilir.
Koroner bypass operasyonu ekseriyetle şu durumlarda yapılır:
-
Sol ana koroner arter darlıkları.
-
Birden fazla koroner arterde kritik darlık.
-
Koroner arter hastalığı nedeniyle kalbin kasılma gücünün bozulması.
-
İlaç tedavisine karşın devam eden göğüs ağrısı.
Günümüzde koroner arter bypass cerrahisi için hala büsbütün hastanın kendi atar yahut toplardamarları kullanılmaktadır. Bu hususta çok çalışmalar yapılmasına karşın hala koroner bypass için kullanılabilecek yapay damar yoktur.
Bypass İçin Kullanılan damarlar :
1.IMA (Internal mamarian arter): En sık tercih edilen ve yıllar içinde açık kalma oranları en fazla olan damardır. Göğüs kemiğinin (sternum) çabucak altında sağlı sollu seyreder, olağanda memeyi ve göğüs duvarını besler.
2. Radial arter: Ön kolun dış tarafında seyreden değerli bir atardamardır.
3.Safen ven : bacak toplardamarı olarak bilinir. IMA dan sonra en sık tercih edilen damardır.
4.Diğer: İnferiyor epigastrik arter (internal iliak arterin dalıdır), Gastroepiploik arter (mideyi besler)
Koroner arter bypass cerrahisinde hastanın ameliyat öncesi kıymetlendirilmesi büyük kıymet arzetmektedir. Ek risk faktörlerinin tespit edilerek bunlara ilişkin mümkün komplikasyonları öngörerek önlemlerin evvelce alınması ameliyatın muvaffakiyetini tayin eder.
Öbür bir kıymetli faktör ameliyatın zamanlamasıdır. Koroner anjio sonrası cerrah ve kardiyolog beraberce hastanın anjiosuna nazaran tedaviyi planlarlar. Birtakım durumlarda örneğin yeni geçirilmiş bir kalp krizi mevcut ise hasta bir müddet dinlendirilir, çabucak ameliyat uygulanmaz. Bazen de sol ana koroner darlığında olduğu üzere hasta en kısa müddette hazırlanır ve ameliyata alınır.
Koroner bypass ameliyatı bir açık kalp ameliyatıdır. Yani kalbiniz bypassların yapıldığı devirde özel tekniklerle durdurulur ve bir kalp Akciğer makinasına bağlanır. Bu süreçte başta beyin olmak üzere öbür organlar kalp Akciğer pompası sayesinde kanlandırılırlar. Bypasslar bittikten sonra kalp tekrar çalıştırılır. Son yıllarda gelişen teknolojik imkanlar ve artan tecrübe sayesinde Bypass ameliyatlarını kalbi hiç durdurmadan çalışır vaziyette de yapılabilir (Beating Heart). Bu hem ameliyat mühletini kısaltmakta ve hem de mümkün komplikasyonların oranını düşürmektedir. Teknik olarak; kalp yardımcı aygıtlarla anastamoz yapılacak bölgeyi hareketsiz hale getirir ve böylelikle kalp durdurulmadan anastamozlar yapılır. Elbette hangi tekniğin kullanılacağı hastaya nazaran karar verilir.
Ameliyattan sonra hastalar ağır bakıma alınırlar birkaç saat sonra teneffüs aygıtından ayrılırlar ve sonraki gün servisteki odalarına çıkmış olurlar. Ek risk faktörü fazla olan hastalar elbette ağır bakım tedavileri tamamlandıktan sonra servise alınırlar. Rastgele bir değerli komplikasyon gelişmeyen hastalar da 5-6. gün taburcu edilmektedir.
