Aort Anevrizması: Nedir ve nasıl tedavi edilir?
Aort, bedendeki en büyük arterdir ve oksijen bakımından varlıklı kanı kalpten bedenin tüm bölgelerine taşıyan kan damarıdır.
Aortun göğüsten geçen kısmına torasik aort denir ve aort karından aşağı hakikat ilerledikçe abdominal aort olarak isimlendirilir.
Torasik aort anevrizması nedir?
Aorttaki bir arter duvarı zayıfladığında, kan pompalanırken olağandışı olarak genişler yahut balonlaşır ve aort anevrizmasına neden olur.
Bir anevrizma aort boyunca rastgele bir yerde gelişebilir.
Torasik aort anevrizması önemli midir?
Torasik aort anevrizması önemli bir sıhhat riskidir, zira pozisyonuna ve büyüklüğüne bağlı olarak, hayatı tehdit eden iç kanamaya neden olarak rüptüre olabilir yahut yırtılabilir. Vakitle tespit edildiğinde torasik aort anevrizması ekseriyetle cerrahi yahut daha az invaziv tekniklerle onarılabilir.
Küçük anevrizmalar aşağıdakiler için risk faktörüdür:
-
Anevrizma bölgesinde aterosklerotik plak (yağ ve kalsiyum birikintileri) oluşumu
-
Bu bölgede bir pıhtı (trombüs) oluşabilir ve inme talihini artırabilir, anevrizma boyutunu arttırır, başka organlara basmasına, ağrıya neden ol
-
Aort diseksiyonu yahut aort katmanlarının yırtılması, potansiyel olarak ölümcül bir komplikasyon ve tıbbi acil bir durumdur.
-
Anevrizma yırtılabilir ve gerilim altında patlayabilir, zira arter duvarı bu noktada incedir. Aort anevrizmasının ani yırtılması hayatı tehdit edici olabilir ve tıbbi acil bir durumdur.
Torasik aort anevrizmasına ne sebep olur?
Torasik aort anevrizmalarına çoğunlukla ateroskleroz, arter duvarlarına ziyan veren arterlerin sertleşmesi neden olur. Arterleriniz olağanda iç kısımda pürüzsüz olsa da, yaşlandıkça ateroskleroz gelişebilir. Ateroskleroz meydana geldiğinde, arter duvarlarında ateromatöz plak ismi verilen yapışkan bir unsur oluşur. Vakitle, çok plak aortun sertleşmesine ve zayıflamasına neden olur. Ateroskleroz riskiniz şayet;
-
Sigara içiyorsanız
-
Yüksek tansiyona sahip iseniz
-
Yüksek kolesterol seviyesi var ise
-
Fazla kilolu iseniz
-
Ailede kardiyovasküler yahut periferik vasküler hastalık hikayesi var ise artar.
Kimi hastalıklar aort duvarının katmanlarını da zayıflatabilir ve torasik aort anevrizması riskini artırabilir:
-
Marfan sendromu (genetik bağ dokusu bozukluğu), Loeys – Dietz ve öbür ailesel bağ dokusu bozuklukları
-
Spesifik olmayan öbür bağ dokusu hastalıkları (ailede anevrizma hikayesi ile karakterize edilir)
-
Bisüspit aort kapak varlığı
-
Enfeksiyonlar
-
İnflamatuar hastalıklar
Nadiren, önemli bir düşme yahut otomobil kazası üzere travma torasik aort anevrizmasına neden olabilir.
Yaşlandıkça torasik aort anevrizması gelişme riski artar. Erkeklere bayanlardan daha fazla torasik aort anevrizması teşhis edilir.
Son araştırmalar, değerli ölçüde anevrizmanın ailesel paternlere sahip olduğunu yahut evvelki kuşaklardan miras alındığını göstermektedir. En uygun gözetici taramaların yapılabilmesi için ailenizde aort anevrizması hikayesi olup olmadığını hekiminize söylemeniz değerlidir.
Torasik aort anevrizmasının belirtileri nelerdir?
Torasik aort anevrizmaları çoklukla fark edilmez, zira hastalar nadiren rastgele bir semptom hisseder. Torasik aort anevrizması olanların yalnızca yarısı semptomlardan şikayet ederken, muhtemel ikaz işaretleri şunları içerir:
-
Çene, boyun ve sırtta ağrı
-
Göğüs yahut sırt ağrısı
-
Öksürme, ses kısıklığı yahut nefes almada zahmet
Torasik aort anevrizması nasıl teşhis edilir?
Torasik anevrizmanın erken tanısı, takip ve tedavi zamanlaması için epeyce değerlidir. Torasik aort anevrizması ne kadar büyükse yahut ne kadar süratli büyürse yırtılma mümkünlüğü o kadar yüksektir. Anevrizma, sağlıklı bir aort kan damarının olağan çapının yaklaşık iki katından daha büyük olduğunda, yırtılma riski artar.
Torasik anevrizmanın teşhisi zordur zira birden fazla vakit semptom yoktur ve birçok vakit bir rüptür oluşana kadar durum teşhis edilmez. Torasik aort anevrizmasından şüpheleniliyorsa, hekiminiz aşağıdaki testleri isteyebilir:
-
Göğüs röntgeni
-
Bilgisayarlı tomografi (BT) taraması
-
Manyetik rezonans görüntüleme (MRI)
-
Ekokardiyografi (kalbin ultrasonu)
-
Abdominal ultrason (ilişkili karın anevrizmalarını aramak için)
-
Anjiyografi (kan damarlarının röntgeni)
Torasik aort anevrizması nasıl tedavi edilir?
Anevrizma tedavisi, büyüklüğüne, bulunduğu bölgeye ve genel sıhhatinize bağlı olarak değişiklik gösterir.
Torasik aort anevrizması küçükse ve rastgele bir semptom göstermiyorsa, hekiminiz yakın takip altında beklemeyi önerebilir. Her 6-12 ayda bir CT yahut MRI taramaları ile durumunuzu yakından izleyerek, anevrizma çapındaki değişiklikler takip edilir.Yüksek tansiyonunuz varsa buna yönelik tedaviler düzenlenir. Ek olarak kolesterol düşürücü ilaç reçete edebilir.
Cerrahi tamir
Aort anevrizması cerrahi olarak çıkarılır ve bir greft ile değiştirilir.
Torasik aort anevrizması büyükse yahut semptomlara neden oluyorsa, rüptürün oluşmasını önlemek için derhal tedaviye gereksiniminiz olacaktır. Kabın zayıflatılmış kısmı cerrahi olarak çıkarılabilir ve bir yapay malzeme grefti ile değiştirilebilir. Anevrizma aort kapakçıkına (kalpten aort içine kan akışını düzenleyen kapakçık) yakınsa, süreç sırasında kapakçık değişimi de önerilebilir.
Anevrizmanın cerrahi olarak onarılması karmaşıktır ve tecrübeli bir torasik cerrahi grup gerektirir. Bununla birlikte, anevrizmanın ihmal edilmesi daha yüksek bir risk oluşturmaktadır. Torasik anevrizmanın onarılması için açık göğüs cerrahisi, genel anestezi ve en az beş gün hastanede kalmanız gerekebilir.
Endovasküler Tamirat
Açık bir anevrizma tamiratı yerine, cerrahınız endovasküler anevrizma tamiri (EVAR, TEVAR) ismi verilen daha yeni bir prosedür düşünebilir. Endovasküler, ameliyatın aortunuzda kateter ismi verilen ince, uzun tüpler kullanılarak yapıldığı manasına gelir. Kasıktaki küçük insizyonlardan girerek, kateterler kan damarlarından anevrizma bölgesine bir stent grefti yönlendirmek ve iletmek için kullanılır. Daha sonra stent grefti, kan akışını anevrizmadan uzaklaştırmak için aortu bir manşon üzere “serbest bırakmak” için aortun hastalıklı segmentine yerleştirilir.
Bu endovasküler yaklaşım şu anda abdominal ve inen torasik anevrizmaları tedavi etmek için kullanılmaktadır ve torakoabdominal ve arkusanevrizmaları için bir seçenek olarak bedellendirilmektedir.
