Iktidarsizlikta Enjeksiyon Tedavi Prosedürü - Doktor Makaleleri
Bize ile Bağlan
All On Four İmplant Tedavisi

Tüm Makaleler

Iktidarsizlikta Enjeksiyon Tedavi Prosedürü

Sertlesme sorunu belirli bir yastan sonra erkeklerin birçogunda görülebilen bir sıhhat sorunu oldugunu lisana getiren Üroloji Hastaliklari Uzmani …

Yayınlanan

üzerinde

Sertlesme sorunu belirli bir yastan sonra erkeklerin birçogunda görülebilen bir sıhhat sorunu oldugunu lisana getiren Üroloji Hastaliklari Uzmani Op. Dr. Murad ÇELTIK, halk ortasında iktidarsizlik olarak da isimlendirilen bu rahatsizlikta hasta cinsel münasebet için kâfi penis sertligini saglayamamaktadir diyerek, sertlesme probleminin genç yaslarda da görülebilmekte oldugunu belirtti.
Op. Dr. Murad ÇELTIK, Öncelikle hastanin detaylı bir öyküsü, problemlerinin ne vakit basladigi, siddeti ile ilgili bilgiler alinmasi gerektigini vurguladi. Hastanin öbür hastaliklarinin olup olmadigi, kullandigi ilaçlar, geçirdigi ameliyatlar hakkinda detaylı bilgiler toplanir. Bu degerlendirmeler esliginde hastadan kan analizleri ve gerek duyulursa penil doppler ultrason tetkiki istenir.
Hastanin kullandigi ilaçlar içerisinde sertlesmeyi makus tarafta etkileyen ilaç varsa degistirilmesi için ilaci veren tabibi ile irtibata geçilir.
Sertlesme sorunu tedavisinde bütün dünyada kullanilan 5- 6 çesit metot bulundugunu anlatan Op. Dr. Murad ÇELTIK, sonuçlar esliginde bu tedavi seçeneklerinden hangisi yahut hangilerinin hastaya  uygun olacagina karar verilerek tedaviye baslanabilecegini belirtti.
Bu tedaviler agizdan alinan ilaçlar, penise sok dalga tedavisi(ED1000), penise enjeksiyon tedavisi, vakum tedavisi ve penis protezi uygulamasidir.
Penise enjeksiyon uygulamasi hastalara ögretilerek tek ilaçla yahut birkaç ilacin karisimi ile hazirlanan kokteylin cinsel alaka öncesi penise yapilmasi formunda uygulanir. Enjeksiyondaki ilaç seçimi ve doza bagli olarak penisteki sertlik kuvveti ve müddeti degisir. Gaye yaklasik 1 – 1.5 saatlik sertlik saglayacak dozu belirleyerek her keresinde bu dozda ilacin uygulanarak cinsel birlesmenin gerçeklesmesini saglamaktir.
Penise enjeksiyon uygulamasi bilhassa agizdan alinan ilaçlarla kâfi sertligi saglayamayan hastalarda çok tesirli olmaktadir. Enjeksiyon haftada en çok 3 defa yapilmakta ve enjeksiyonlar ortasında en az 24 saat geçmesi gerekmektedir.
Iktidarsizlik tedavisinde penis protezi yöntemi…
      Penis protezi öbür ismiyle memnunluk çubugu uygulamasi iktidarsizlik tedavisinde 1973 yilindan beri kullanilmaktadir. Penis protezi uygulamasi 2000 yilindan evvel epeyce fazla kullanilan bir yol iken 1998 yilinda agizdan alinan sertlesme saglayici ilaçlarin piyasaya çikmasiyla protez ameliyatlari sayisinda azalma oldu.  Fakat günümüzde teknolojinin çok gelismesi, insanlarin daha çok masa basi isler yapmasina bagli olarak toplumlarda kilolu ve diyabetik insanlarin sayisinin çok artmasina yol açti. Op. Dr. Murad ÇELTIK, kilo almaya bagli olarak şahısta seker hastaligi , hipertansiyon , hormonal sorunlar ortaya çikabildigini anlatti. Bu tıp hasatliklara bagli olarak sertlesme sorunu ortaya çikabilmektedir. Bu tıp hastalar birinci tercih olarak agizdan kullanilan ilaçlari tercih etse bile bir mühlet sonra bu ilaçlarla da cinsel faaliyeti gerçeklestirememektedirler. Bu durumda penis protezi  seçenegi tercih edilir duruma gelmektedir. 

     Penis protezi ameliyati… 
       Penis protezi ameliyat ile penis içerisine yerlestirilen bir aygıttır. Protezin farkli tipleri bulunmaktadir. Protez ameliyatlari 30 dakika ile 90 dakika ortasında bir müddette gerçeklestirilir. 
      Protez ameliyati sonrasi , cinsel birlesme sirasindaki duygusal ve fizyolojik olaylarda degisiklik olmaz, örnegin bosalma yeniden tıpkı halde olur, protezde avantaj bosalma olmasina karşın penis sönmez, kisi ne vakit isterse penis o vakit yumusar. Cinsel istek, haz, penisteki his yapisi degismez. Ameliyat sonrasi hastaya protez takildigini bilmeyen bir bayan penis protezi takili erkekte protez oldugunu anlayamaz, bilhassa üç modüllü protezlerde şahısta penis protezi oldugunu anlasilmasi mümkün degildir.    
        Penis protezi uygulamasinda enfeksiyonun çok görüldügü yahut bedenin genelde protezi reddettigi  düsüncesi  hastalar ortasında mevcuttur. Ama penis protezi operasyonunda enfeksiyon orani  % 1-3  gibi düsük bir oranda görülmektedir. Operasyon öncesi alinan önlemlerle çabucak hemen enfeksiyon orani sifirli kıymetlere indirilebilmektedir.
Penis protezi ameliyatinda olusabilecek problemler; 
1.Ameliyatla ilgili:  Ameliyat esnasinda protez yerinin hazirlanmasi esnasinda idrar kanali yaralanmasi, genisletme yetersizligi üzere sebeplerle protez tam olarak yerlestirilemeyebilir yahut protez kivrilmis olarak kalabilir. Idrar kanali yaralanmasi oldugunda operasyonun ertelenmesi gerekir.
2.Agri: Ameliyata bagli olarak hastalarda agri olabilmektedir. Agri bilhassa protezin sisirilmesi ve söndürülmesi sirasinda skrotumda olmaktadir. Agrinin ilerleyen günlerde azalmamasi ve devam etmesi durumunda uygun olmayan boyutta protez takilma ihtimali ya da enfeksiyondan süphelenmek gerekir.
 3.Enfeksiyon: Penis protezi ameliyatinda kullanilan yabanci cisim sebebeiyle enfeksiyon değerli bir sorundur. Teknolojik gelismeleri bagli olarak protez teknolojisinin artmasi  enfeksiyon ihtimalini epey düsük tutmaktadir. Hastalara operasyon öncesi yapilan testlerle bedende enfeksiyon olmadigi denetim edilir. Operasyon sirasinda ve sonrasinda güçlü antibiyotik müdafaası uygulanarak  enfeksiyon  çok düsük seviyelerde tutulabilmektedir. Penis protezlerinde enfeksiyon riski % 1-3 oraninda görülmektedir. 
     Enfeksiyon riskini artiran durumlar sunlardir; Hastanin seker hastaliginin olmasi ve seker seviyesinin denetimsiz olmasi, kronik hastalik olmasi, bagisiklik sisteminin düsük olmasi(immünsüpresifler), hastanin bedeninde enfeksiyon olmasi protez enfeksiyonu riskini artirmaktadir.
      Enfeksiyon gelisimini önlemek için hastalarda tam idrar analizi, idrar kültürü, kan lökosit seviyesi denetimi, CRP denetimi, kan sekerinin düzenlenmesi üzere tedbirlerle  enfeksiyon ihtimali minimale indirilir. Operasyon esnasinda operasyon bölgesinin dezenfektan unsurlarla 10 dakika yikanmasi ayrıyeten hastaya damardan uygulanan güçlü antibiyotik tedavileri ile enfeksiyon oranlari azaltilmaktadir. 
   Enfeksiyon gelistigi durumlarda hastalarda bazen yerlestirilen peniz protezinin tamamem çikartilmasi ve bir mühlet geçtikten sonra tekrar penis protezi yerlestirilmesi planlanmaktadir.
 4.EROZYON: Protez gereçlerinin etrafındaki dokulari hasara ugrattigi durumlarda görülebilmektedir. Bu cins sıkıntılar idrar yolunun baskiya ugrayarak hasarlanmasi, protez pompasinin skrotal bosluk içinde erozyon denilen hasarlanma yapmasi halinde olmaktadir. Üretra hasarlanmasinda protez çikarilirken rezervuar ve pompaya bagli hasarlanmalarda yer degisikligi yapilmasi kâfi gelmektedir.
5.MEKANIK ARIZA: Bilhassa sisirilebilir protezlerde görüldügü söz edilen mekanik sorunlar, protezlerdeki teknik gelismeler sebebiyle günümüzde epeyce az görülmektedir. Protezin silindir, pompa, ilişki yerleri ve rezervuardan kaynaklanan mekanik sıkıntıları olabilmektedir. Bu meseleler ekseriyetle cerrahi olarak düzeltme yahut yeni kesim ile degistirme yapilarak ortadan kaldirilmaktadir.
      Penis protezleri ameliyatlarinda görülen komplikasyonlar teknik gelismeler ve önemli tedbirler sayesinde günümüzde yok denecek kadar azdir. Ama yeniden de penis protezi ameliyati olacak hastalarin bütün bu ihtimalleri akillarinda tutmalari yerinde olacaktir.
 
Iktidarsizlik Tedavisinde penise sok dalga tedavisi (ED1000) nedir ve nasil uygulanir?
Penise Düsük Yogunluklu Sok Dalga Tedavisi (ED1000) son 10 yildir kalpte iskemik kalp hastaligi tedavisinde muvaffakiyet ile kullanilmaktadir ve yeni damar olusumuna yol açarak penise kan akimini artirdigi tabir edilmektedir. Birebir formda bu teknolojinin iktidarsizlik tedavisinde de kullanilmasi planlanmistir. Bu tedavi formülünde süreç direkt penise uygulama formundadır. ED1000 tedavisi haftada 2 gün, 3 gün yahut her gün biçiminde uygulanmaktadir. Uygulanan seans sayisi 6 yahut 12 seans formunda uygulanmaktadir. Hastadaki iktidarsizlik probleminin siddetine nazaran 6 yahut 12 seans önerilen uygulama son uygulamalarda en az 12 seans verilmesi halinde degistirilmistir. Sürecin uygulandigi bölgeler penisin 5 farkli bölgesine (penis kökleri sag ve sol, penisin uç, orta ve kök kismina) sok dalgalarinin uygulanmasi biçimindedir. Sürece bagli olarak rastgele bir yan tesir bildirilmemistir. Hastada süreç sirasinda ve sonrasinda rastgele bir agri, penis içinde ve cildinde yaralanma , morarma üzere yan tesir olmamaktadir. Hasta süreç sonrasi günlük isine devam edebilmektedir.
ED1000 süreci muayene masasinda rahatlikla yapilabilmektedir. Sürecin 1 seansi yaklasik 15-20 dakika ortasında sürmektedir, süreç sonrasi hastanin hastanede kalmasi gerekmez. Süreç tabip yahut teknisyen tarafindan uygulanabilir. Süreç sirasinda hastaya anestezi ve agri kesici üzere ilaçlarin verilmesine gerek yoktur.
Penise sok dalga tedavisinin uygulamasina geçilmeden evvel iktidarsizlik sikayeti olan hastanin üroloji hekimi tarafindan kıymetlendirilmesi gerekir. Gerek duyulursa kan ve radyolojik tetkiklerinin yapilmasi gerekir. Hastanin üroloji hekimi tarafindan muayene ve tetkiklerinin kıymetlendirilmesi sonucunda sok dalga tedavisine ilaveten kimi ilaçlarin verilmesi gerekebilir.
ED1000 (Penise sok dalga tedavisi) süreci kimlere uygulanabilir?
Iktidarsizlik cinsel birlesme için yeterle penis sertliginin saglanamamasi yahut sertligin devam ettirilememesine denir. Farkli isimlerle de isimlendirilir, empotans, erektil disfonksiyon, sertlesme sorunu üzere isimlerde kullanilir. Iktidarsizligin organik sebepleri içinde en sik görüleni damarsal sorunlardır. Iktidarsizlik tedavisinde sebebin belirlenip ona nazaran tedavi semasinin ortaya konulmasi gerekir. Günümüzdeki yeni teknolojik gelismeler isiginda yeni kesfedilen ilaçlar , aletler sayesinde saglikli bir cinsel ömür saglanabilmektedir. Penise sok dalga tedavisi (EDSWT) süreci son yillarda iktidarsizlik tedavisi için kullanilmaya baslanan teknolojik bir eserdir. Bu süreç sayesinde penise giden kan akimi artirilarak cinsel aktivite için kâfi penis sertliginin saglanmasi emel edinilmistir.
ED1000 süreci iktidarsizlik sikayeti olmayan şahıslara performansi artirmak hedefiyle kullanilmasi önerilmemektedir. Hastada hafif, orta yahut agir seviyede sertlesme sorunu olmasi gerekmektedir.

ED1000 (Penise sok dalga tedavisi) sürecinin öteki yollardan farki nedir?
Iktidarsizlik probleminin tedavisinde birçok tedavi alternatifi bulunmakta oldugunu lisana getiren Op. Dr. Murad ÇELTIK, her tedavinin her hastaya uygulanamayacagini belirtti. Uygulanacak tedavi seçeneginin belirlenmesinde hastanin yasi, sertlesme meselesinin sebebi, hastanin kullandigi ilaçlar, geçirdigi operasyonlar ehemmiyet tasimaktadir. Üroloji hekimi tarafindan hastaligin öyküsünün alinip gerekli analizlerin sonuçlari kıymetlendirilerek hangi tedavi seçeneginin verilecegi kararlastirilir.
Tedavi seçeneklerinde agizdan alinan ilaçlar, penis içi enjeksiyon tedavileri, vakum uygulamalari, intraüretral ilaç uygulamalari cinsel bağ öncesi uygulanmasi gerekmektedir. Penis protez uygulamasi ameliyatla penis içerisine silikon protez yerlestirilmesi ile gerçeklestirilir ve hastalar operasyondan 6 hafta sonra bu protezi kullanabilmektedirler. Penis protezi şayet pompali ise ilgiden evvel pompa kullanilarak penis ereksiyon haline getirilmekte ve cinsel birlesme için kâfi sertlik saglanmaktadir. Pompali olmayan tek kesimli malleable protezlerde elle katli kısım düzlestirilerek protez cinsel bağ için hazir hale getirilmektedir.
Sertlesme sıkıntısında yeni damar olusumu saglayarak penis sertliginin saglandigi ED1000 usulünde süreç muhakkak gün ve sayida yapilmaktadir. Sürecin her cinsel münasebet öncesi yapilmasi durumu yoktur.

Okumaya Devam
Reklam
Yorum İçin Tıklayın

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Psikolog

İnsan Depresyona Neden Girer?

Depresyon bir hastalıktır. Öncelikle bunu bilip kabul etmek gerekir. Rastgele bir yanlışınızdan, kusurunuzdan, eksikliğinizden ya da günahınızdan …

Yayınlanan

üzerinde

Tarafından

Depresyon bir hastalıktır. Öncelikle bunu bilip kabul etmek gerekir. Rastgele bir yanlışınızdan, kusurunuzdan, eksikliğinizden ya da günahınızdan kaynaklanmaz. Bu hastalığa beyin kimyasının bozulması yol açar. Yaşanan üzücü olaylar ve gerilim bunda tesirlidir.

DEPRESYON, uzun müddet devam eden ve kişinin hayatını olumsuz bir formda etkileyen, daima hüzün ve ilgi kaybına neden olan bir his durum bozukluğudur. Mutsuzluk ve hayattan keyif almama hâlidir. Değersizlik, çok suçluluk, yalnızlık, hüzün ve ümitsizlik hisleri ile karakterize edilir.

Hayat kaidelerinin getirmiş olduğu ağır yük ve plândemi ile birlikte konutlara kapanmak zorunda olmak, insanların ruhsal dünyasında bir çöküntü oluşturdu. Birtakım insanların kişilik yapısı bu durumdan daha fazla etkilendi.

Depresyon neden kaynaklanır?

Depresyon, beyinde kimyasal istikrarın bozulması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Örneğin, bir yakının kaybı, iş kaybı, kronik bir hastalığa yakalanmak üzere sebepler depresyona yol açabilir.

Bazen kişi bir sebep olmadan da depresyona girebiliyor. Genetik transfer yoluyla da şahıstan şahsa geçebiliyor. Anne yahut baba sık sık depresyona giriyorsa, bu bireylerin çocukları bunu yaşayarak ve rol model alarak öğreniyor, bu manada “Genetik bir yatkınlık olduğu için görülme ihtimâli biraz daha yüksek” diyebiliriz.

Depresyonun belirtileri nelerdir?

Kişinin olağanda severek ve isteyerek yaptığı bir işi yapmak istememesi, yataktan çıkmak istememek, daima uyku hâli, uykuya dalmada zorluk çekmek yahut çok uyumak, çok yeme yahut iştahsızlık, daima yorgunluk hissi, konuşmada yahut hareketlerde yavaşlama, değersizlik ve hatalı hissetmek, intihar fikri üzere belirtiler, “depresyon belirtisi” olarak kabul edilir.

Bu belirtilerle birlikte mühlet de değerlidir. Şahsa depresyon tanısı konulabilmesi için kelam konusu belirtilerin en az iki hafta devam ediyor olması gerekir. Bayanlarda görülme oranı yüksek olmakla birlikte, depresyon, çocukluktan yaşlılığa kadar her yaşta görülebilir.

Depresyon yaşlılıkta da karşımıza çıkıyor. “Âdeta tetikte bekleyip fırsat kolluyor” diyebiliriz. Yaşı ilerlemiş insanların çoklukla birden fazla hastalığı vardır. Bunlara bir de depresyon eklenince, kişinin sıhhati güzelce bozulur.

Değerli bir sıhhat sorunu olmasına karşın, yaşlılarda depresyon teşhisi nadiren konulur. Sebebi ise, yaşlıların keyifsiz, neşesiz, mutsuz, sakin olmalarının olağan karşılanması, şikâyetlerinin yaşlılıktan ileri geldiği niyetidir. Öbür bir sebep ise, yaşlı depresyonunda “bedensel şikâyetlerin” ön plânda olmasıdır. Yaşı ilerlemiş beşerler, genelde ruh hâllerinden bahsetmezler. Hatta ruh hâlleri sorulduğunda karşılık vermezler. Ellerini sallayarak, “Boş ver” der üzere geçiştirirler. Daha çok, “Gözlerim eskisi kadar görmüyor, bacaklarım ağrıyor, çabuk yoruluyorum, eskisi kadar dinç değilim, kuvvetim yerinde değil” diye serzenişte bulunurlar. Hekimler fizikî semptomlara daha çok odaklandıkları için, depresyon teşhisini göz arkası ediyorlar.

Depresyon önlenebilir mi?

Depresyonu önlemenin kesin bir yolu olmamakla birlikte, gerilimi denetim etmek, ruhsal sağlamlığı arttırmak ve benlik hürmetini güçlendirmek değerli adımlardır. Şahısta üstte saydığımız şikâyetler mevcutsa, en kısa vakitte takviye alması, kendisi ve etrafı için yararlı olacaktır. Zira depresyondan yalnızca kişinin kendisi mustarip değildir, konut ve iş etrafındaki tüp beşerler bu olumsuz ruh hâlinden etkilenirler.

Depresyon bir hastalıktır. Öncelikle bunu bilip kabul etmek gerekir. Rastgele bir yanlışınızdan, kusurunuzdan, eksikliğinizden ya da günahınızdan kaynaklanmaz. Bu hastalığa beyin kimyasının bozulması yol açar. Yaşanan üzücü olaylar ve gerilim bunda tesirlidir. Depresyona girdiniz diye asla kendinizi suçlamayın ve ayıplamayın. Bu sizin kusurunuz değil. Kimsenin kusuru değil! Daha çok mükemmeliyetçi, titiz, çok derecede sorumluluk sahibi ve çok fazla çalışan bireyler daha sık depresyona girerler.

Pekala, bu durumda ne yapılması gerekir? Bol bol açık havada bulunmak güzel gelir; bilhassa öğlenden evvel yapılan yürüyüşlerde güneş ışığından daha çok faydalanıldığı için, yürüyüşlerin sabah vaktinde yapılması tavsiye edilir. Yalnız kalmamaya itina göstermek, kendinize düzgün gelen bir arkadaşınızı arayıp sohbet etmek, mümkünse karşılıklı görüşüp bir kahve içmek, kendinize uygun gelen şeyleri keşfetmek önleyici tesire sahiptir.

Görüşmelerimdeki seanslarda danışanlara soruyorum: “Size ne düzgün gelir, ne memnun eder?” Beşerler kendilerini neyin memnun ettiğini bilmiyorlar. Mutsuzluğa, ümitsizliğe o kadar çok odaklanmışlar ki kendilerini nelerin memnun ettiğinin farkında değiller. Zira zihin daima aksiye odaklanmış. Hülasa ne ile memnun oluyorsanız, onunla uğraşmak, onunla vakit geçirmek, size kendinizi daha yeterli hissettirecektir.

Depresyona girmek bir zayıflık işareti olmadığı üzere, depresyona girdikten sonra yardım istemek de zayıflık değildir. Yardım istemek sizi daha çok güçlendirecektir. Vakit kaybetmeden yardım almak, başta kendinize, sonra etrafınızdaki insanlara yararlı olacaktır.

Hayatın hoşluklarını kaçırmayın! Sağlıklı, memnun, huzurlu günler dilerim…

Okumaya Devam

Diyetisyen

Tip-2 Diyabet Hakkında

Bedenimizin hayati işlevleri gerçekleştirmesi için güce gereksinimi vardır. Bu güç de besinlerin içinde bulunan çeşitli moleküllerle karşılanır …

Yayınlanan

üzerinde

Tarafından

Bedenimizin hayati işlevleri gerçekleştirmesi için güce gereksinimi vardır. Bu güç de besinlerin içinde bulunan çeşitli moleküllerle karşılanır. En kıymetlisi karbonhidratların yapı taşı olan glikozdur. Bedenin güç olarak kullanacağı glikozdan yoksun olması sonucu tip-2 diyabet dediğimiz kronik hastalık ortaya çıkar. Pankreasta insülin salgılayan hücrelerin doğuştan hasarlı olmasıyla tip-1 diyabet ortaya çıkar.

• Hücrelerin glikoz gereksinimini karşılamak için pankreastan insülin isimli hormon salgılanır. İnsülin kanda bulunan glikozun hücrelerin içine girmesini sağlar. Böylelikle güç için kullanılabilir.

• Lakin insülin bazen bu geçişi çeşitli nedenlerle sağlayamaz. İnsülin direnci dediğimiz hücrelerin insüline duyarsızlaşması yahut pankreasta insülin üreten hücrelerin zara görmesi hücrelerin glikozlanmasını önler. Kanda insülin ve glikoz artar yahut insülin yetersiz olur, yeniden kanda glikoz birikir.

• Açlık kan şekerinin 124 mg/dL, tokluk kan şekerinin ise 200 mg/dL üzerinde olması ile HbA1c pahasının 6,5 üzerinde olması ile teşhis konur.

• Görülme sıklığı;

1. Ailesinde şeker hastası olanlarda

2. Obez ve fazla kilolu olanlarda

3. Gebelik periyodunda şekeri yüksek olanlarda 4. Yaşlılarda

5. Bel etrafı ölçüsü bayanlarda 80 cm; erkeklerde 94 cm üzerinde olanlarda

6. Berbat lipid profili (LDL, T-KOL) olanlarda

7. Kronik gerilimi olanlarda

8. Uyku sorunu olanlarda

9. Ferritini (depo demir) yüksek olanlarda

10. Ürik asit düzeyi yüksek olanlarda

11. Sigara ve alkol kullananlarda

12. Berbat beslenme alışkanlıkları olanlarda 13. D vitamini düzeyi düşük olanlarda fazladır.

BESLENMEDE NELERE DİKKAT EDİLMELİ? Besin kümelerine nazaran beslenmemizde genel iyileştirmeler yapabiliriz.

• Süt eserlerinden yoğurt, kefir, süt ana yahut orta öğünlerde yemeğe eşlik etmeli.

• Karbonhidrat içeriği yüksek tahıl kümesinden kompleks karbonhidrat dediğimiz besinleri daha çok hayatımıza almalıyız. Esmer ekmekler (tam buğday, çavdar, ruşeymli gibi), tam buğday makarnalar, bulgur, esmer pirinç, karabuğday (greçka).

• Protein içeriği yüksek olan yumurta, peynir kahvaltılarda; et, tavuk, hindi, balık yemeklerde bulunmalı.

• Yağ içeriği yüksek sert kabuklu yemişler; ceviz, fındık, badem, fıstık, kaju, antep fıstığı, kabak çekirdeği orta öğünlerde tüketilmeli. Ayçiçek yağı, zeytinyağı, fındık yağı istikrarlı kullanılmalıdır.

• Zerzevat ve meyveler beslenmenin olmazsa olmazları, kısıtlanması gereken durumlar olmadığı sürece günde toplam 5-6 porsiyon tüketilmelidir. Şeker hastalığı olanlarda meyvelerin glisemik indeksleri ve glisemik yükleri kıymetlidir. Ona nazaran tüketim sağlanmalı, genelde kuru meyvelerden uzak durulmalıdır.

• Haftada 1-2 kez bitkisel protein kaynaklarından kurubaklagiller tüketilmelidir. Sulu yemek olarak yahut salatalarda haşlama olarak tercih edilebilir.

Pişirme teknikleri de sağlıklı beslenmede atlanmaması gerekn bir noktadır. Kızartma ve kavurma yerine fırında, haşlama, buğulama üzere usuller tercih edilmelidir.

Hamur işleri, işlenmiş besinler, rafine unlar, rafine şekerler, yüksek şeker içerikli paketli besinlerden uzak durmak kıymetlidir.

Konutta içeriğini bildiğiniz eserlerden sağlıklı tarifler üretilerek kekler, kurabiyeler yapılabilir.

Her bireyin sıhhat dataları; kan analizi sonuçları, sıhhat geçmişi farklıdır. Yaş, cinsiyet, ömür biçimi, günlük rutinler, yapılan işler, meslekler, etkinlik seviyesi üzere birçok farklılık beslenmeyi de şahsa özel olmaya itmektedir. En hoşu de böylesidir. Birebir meskenin içindeki insanlarda bile muhtaçlık ve istekler farklılık gösterir, herkes başka bir dünyadır.

Bireylerin günler, haftalar, aylar içinde bile rutinleri değişebilir. Yazın ve kışın yeme sistemleri değişebilir. Kronik hastalıklarda dikkat edilmesi gereken ortak noktalar olsa da beslenme şahsa nazaran planlanmalıdır.

Diyetisyenlerin beslenme üzerine bilgilerinden ve

yönlendirmelerinden faydalanmak, süreci uzman nezaretinde devam ettirmek kıymetlidir.

Tabipler, psikologlar, antrenörler, öbür sıhhat çalışanları ile koordineli çalışmak uzun vadede çok daha faydalıdır.

Okumaya Devam

Diyetisyen

Vejetaryen ve Vegan Beslenme Üzerine

Vejetaryenlik, hayvansal besinlerin hudutlu tüketilmesi yahut hiç tüketilmemesi formundaki beslenme cinsidir. Veganlık ise daha sonlu ve …

Yayınlanan

üzerinde

Tarafından

Vejetaryenlik, hayvansal besinlerin hudutlu tüketilmesi yahut hiç tüketilmemesi formundaki beslenme cinsidir.

Veganlık ise daha sonlu ve keskin olarak hayvansal hiçbir eserin tüketilmediği bir beslenme şekli olmasının yanında hayvanlardan elde edildiği için yün, ipek, deri üzere eserlerin; deneysel hayvanlardan yararlanıldığı için kozmetik, ilaç, diş macunu üzere eserlerin de kullanılmadığı; canlı eşitliliğinin savunulduğu bir hayat şekli ve dünya görüşü olarak karşımıza çıkmaktadır.

Vejetaryen Beslenme Çeşitleri

1. Semi-vejetaryenlik haftanın birtakım günlerinde et eseri tüketen kümedir.

2. Hayvansal eserlerden yalnızca süt eserlerini tüketenler lakto vejetaryenler 3. Süt eserleri ve yumurta tüketen küme lakto-ovo vejetaryenler

4. Yalnızca kümes hayvanları tüketenler polo vejetaryenler

5. Yalnızca balık tüketenler pesco vejetaryenler olarak isimlendirilirler.

Vegan Beslenme Çeşitleri

6. Zenmakrobiyotikler; zerzevat, meyve, kurubaklagil ve tahıllarla beslenirler. Kimileri yalnızca tahılları tüketir. Kimileri doymuş yağ, kolesterol ve rafine şekerlerden sakınırlar. Hayvandan elde edildiği için jelatini, içeriğinde süt bulunduğu için çikolatayı, arılardan elde edildiği için balı da tüketmezler.

7. Fruvitarianlar yahut Früitistler; meyve, botanik açıdan meyve sayılan kabak, domates üzere besinlerle ve sert kabuklu yemişlerle beslenirler. Besinlerin tekrar toprağa dönüp döngüye katılacaklarına inanırlar.

8. Ravistler, besinlerin pişirilmesi ile besin pahalarını kaybettiğini düşünüp yiyeceklerin pişmelerine inanmazlar.

Neden Vejetaryenlik?

Vejetaryen beslenme formu birinci olarak ekonomik nedenlerle ortaya çıkmıştır. Bitkilerin yetiştirilip tüketilmesinin hayvanlarınkinden daha az masraflı olması nedeniyle ve kaynakların devamlılığının düşünülmesi açısından önerilmiştir.

Budizm’de hayvanların kesilmesi, Hristiyanlık, Musevilik ve İslamda da birtakım hayvanların tüketimi çeşitli nedenlerle yasaklanmıştır.

Budizm, Jainizim ve Hinduizim din öğretilerine nazaran canlıyken hayvandan elde edilen eserlerin tüketimi hürdür.

Ünlü filozof Pisagor’un etik nedenlerle vejetaryenliği benimsemesi ve öteki insanların da ondan etkilenmesiyle Avrupa’da bu beslenme şekli yayılmıştır.

Günümüzde ise bilimsel araştırmaların da artmasıyla sağlıklı bir ömür geçirme, ekolojik dengeyi sağlama, iklim değişikliğini tedbire, gelecek kuşakların yaşayabileceği bir dünya bırakma üzere sebepler de etik nedenlerin yanına eklenmiştir ve insanların her geçen gün ilgisini çekmeye devam etmektedir.

Sıhhat Açısından Sakıncaları

Bilinçsizse uygulanması durumunda B12 vitamini, D vitamini, demir, kalsiyum ve çinko mineralleri açısından eksikliklere de yol açabilmektedir. Bunlar anemi ve osteoporoz üzere önemli hastalıklara sebebiyet verebilir.

1990’ların ortasından itibaren İsveç’teki birçok insan vegan beslenme üslubunu benimsedi. Bu değişikliğin temelinde etik nedenler yer alıyordu. Hayvansal olan yumurta, et, balık üzere eserlerin yerine -eşdeğer hale getirmeden- yalnızca bitkisel eserler tüketilmesi telaşlara neden oldu. Eksikleri gidermek ismine çeşitli besin öğesi desteklerden yararlanılmıştır.

Amerika Beslenme ve Diyetetik Akademisi ile İtalyan İnsan Beslenme Derneği’ne nazaran güzel planlanmış vejetaryen diyetlerinin kimi hastalıkların önlenmesi ve tedavisinde kâfi besin alımını sağlayıp sıhhat üzerine olumlu tesirleri olabilmektedir.

Sıhhat Açısından Faydaları

Vejetaryen beslenmede sıhhate faydalı olan antioksidan, lif, polifenol, karotenoid, flavonoid ve fitokimyasallar çokça bulunur.

İşlenmiş besin içeriği düşük bir beslenme biçimi olduğundan kalp hastalıkları, diyabet, kronik böbrek hastalığı üzere kronik hastalık riskleri öbür bireylerden daha düşüktür.

Yeterli bir beslenme programı ile bağışıklık sistemi güçlendirilip uzun ve sağlıklı bir ömür sürdürülebilir.

Vejetaryen beslenme üslubunda sıkça gördüğümüz zerzevat ve meyvelerin kardiyovasküler hastalıklar, birtakım kanser tipleri ve obezite üzere hastalıklar ile vefat riskini azalttığı bilinmektedir.

Kolorektal kanser riskinin vejetaryen beslenenlerde yahut et tüketimi az olan bireylerde düşük olduğu literatüre geçen bilgilerdendir.

Vejetaryenlerdeki yüksek potasyum alımının düşük hipertansiyon riskiyle bağlantılı olduğu bilinmekte, kan basıncı üzerine olumlu tesiri olduğu yorumu böylelikle yapılabilmektedir.

Makro ve Mikro Besin Öğeleri

Protein

Bitkisel beslenmede protein kaynakları olarak tahıl, baklagil ve düzgün kalite soya eserlerinin kullanıldığı bilinmektedir.

Rand ve arkadaşları hayvansal, bitkisel ve karma besin cinslerini incelediğinde azot istikrarı açısından fark bulamamış ve hayvansal yahut bitkisel beslenen bireylerin protein ihtiyacının benzeri olduğunu kanıtlanmışlardır.

Vejetaryenlerde aminoasitlerin, bilhassa esansiyel aminoasitlerin yetersiz olduğu düşünülmektedir. Bitkisel besinlerin esansiyel aminoasit ölçüleri düşük olduğundan çeşitli kombinasyonlar protein alımının artırılması gerekir.

Kurubaklagil ve tahılların birlikte tüketilmesi üzere.

Yağlar ve Yağ Asitleri

Vejetaryen/vegan beslenme çeşidi genel olarak toplam yağ, doymuş yağ ve kolesterol ölçüleri açısından vejetaryen olmayan diyetlere nazaran daha düşük düzeylere sahiptir.

Omega-3 yağ asitleri kalp damar sıhhati, enflamasyonun önlenmesi, retina ve beyin gelişimi üzere değerli vazifelere sahip olup en uygun kaynakları deniz eserleridir.

Uzun zincirli n-3 yağ asitleri, EPA ve DHA çoğunlukla balıklarda, yumurta ve alglerde bulunur.

Deniz eserleri, yumurta ve alg tüketimi az olan ya da olmayan vejetaryenlerin plazma ve fosfolipitlerindeki DHA seviyeleri düşük bulunmuştur.

Diyet Lifi

Buğday kepeği, meyve kabukları, tam tahıllar çözünmeyen lifler ortasında yer alır. Besinlerin bağırsaklardan geçiş mühletini arttırırlar. Kendileri insan bağırsağında sindirilmeyip birtakım besin öğelerinin de alımını engelleyebilirler. Bunlar ortasında esansiyel yağ asitleri ve magnezyum, kalsiyum, çinko, demir üzere kimi mineraller sayılabilir.

Vejetaryen bireyler, omnivorlara nazaran %50-100 daha fazla diyet lifi aldıkları ve mineral eksiklikleri de sıklıkla görüldüğünden alımlarına dikkat etmelidirler. Hazırlık ve pişirme formüllerine dikkat edilirse vitamin ve mineral eksikliklerinin önüne geçmek mümkündür.

Tip-2 diyabet riskinin vejetaryen bireylerde daha düşük gözlenme nedenleri ortasında yüksek lif alımları da sayılmaktadır.

Baklagiller, tahıllar, sebzeler ve meyvelerden yüksek lif alınması uygunlaştırılmış bağırsak ortamı ile iştah düzenlemesi sağlayarak kilo denetimi açısından yararlıdır.

Ayrıyeten yüksek lif ve düşük yağlı beslenme sayesinde bağırsak bakterilerinin kısa zinciri yağ asitleri sentezlemeleri artarak bağırsak mikrobiyomu gelişimi sağlanmış olur.

Çinko

Çinko hayvansal kaynak olarak et, karaciğer, balık, süt, yumurta, peynir; bitkisel kaynak olarak badem içi, ceviz, kuru fasülye, buğday kepeği, bulgur, buğday, soya fasülyesi, kaju fıstığı, ayçiçek tohumu ve mercimekte bulunmaktadır (22;8).

En yeterli kaynaklar hayvansal kaynaklar olduğundan vejetaryen bireylerde eksikliğiyle sık karşılaşılmaktadır. Ayrıyeten fitatlar, kalsiyum, fosfat, demir ve alkol alımının fazla olması çinko emilimini engelleyebilir.

Günlük 25 gram posa alımının üzerinde çıkılmamalıdır. Fasülye, tahıllar ve tohumların fitat içeriğini azaltmak için birkaç saat suda bekletmek faydalı olmaktadır.

D Vitamini

En düzgün kaynağı güneş olan D vitamininin etkin hali vejetaryen bireylerde et ve balık tüketen bireylerden daha düşük düzeylerde bulunmuştur.

Lakin D vitamini destekli besinler yahut suplemanlarını kullanmayan omnivor bireylerin de serum 25- dihidroksi vitamin D düzeylerinde de düşüklükler görülebilmektedir. Olağan serum D vitamini düzeylerini sürdürmek için D vitamininin bitkisel formu olan ergokalsiferol (D2 vitamini) desteği de tesirli olmaktadır.

Vejetaryen bireyler, D vitamini kaynağı olarak ultraviyole ışığı almış mayalar ve mantarlar, süt, portakal suyu, kahvaltılık gevrekler ve margarinler tüketilebilir.

B12 Vitamini

B12 vitamini ileumda emilip karaciğer ve hayvan kasında depolanmakta olup tabiatta yalnızca bu vitamini sentezleyen mikroorganizmalar tarafından üretildiğinden beşerler tükettikleri besinlerden ihtiyaçlarını karşılayabilmektedir.

Ekseriyetle B12 vitamininin en düzgün kaynakları et, süt, yumurta sakatatlar, ton balığı üzere hayvansal besinlerdir.

B12 eksikliği pernisiyöz anemi, inflamatuar bağırsak hastalığı, çölyak hastalığı, kısa barsak sendromu, megaloblastik anemi, bilişsel performans düşüşü ve nörolojik bozukluklara neden olabilmektedir.

Demir

En önemli vazifesi oksijen taşımak olup bağışıklık sistemini destekleme ve bilişsel performans için de gerekli bir mineraldir. En çok hayvansal eserlerde bulunur. Kurubaklagiller, tahıllar ve üzüm pekmezi de düzgün kaynaklardan sayılabilir.

Yeni literatür bilgilerine nazaran vejetaryen ve vejetaryen olmayanlarda demir yetersizliği anemisi oranları yakın görülmüştür. Premenopozal periyottaki bayan vejetaryenlarda yetersizliğe bağlı aneminin görülme sıklığının daha yüksek olduğu gözlenmiştir.

Tahıllarda bulunan fitatlar, okzalatlar ve tanenler demirle bileşikler yaparak emilimini engellerler. Ayrıyeten diyet lifi tüketimi, alüminyum, kalsiyum, çinko ve magnezyumun fazlalığı ile diyette proteinin yetersiz olması da demir emilimini azaltan faktörlerdendir.

Bitkisel eserlerdeki hem olmayan demirin biyoyararlılığını arttırmak için C vitamini ve sitrik asit üzere organik asitlerden faydalanılabilir. Emilimi engelleyecek fitat ve polifenol üzere bileşiklerin aktifliği de böylelikle azaltılabilir.

İstikrarlı bir beslenme sistemi ile bu yetersizliğin önüne geçmek mümkündür.

Kalsiyum

Kalsiyum kemik ve diş sıhhatine tesirinin yanında kanın pıhtılaşması, hücre içi ve dışındaki enzimlerin salınımı, hudut iletimi, kalp atımı kontrolü ve mineral istikrarı üzere kıymetli vazifelere sahiptir.

En düzgün kalsiyum kaynakları olarak süt ve süt eserleri, pekmez, susam, fındık, yeşil yapraklı sebzeler, baklagiller ve kuru meyveler, orta dereceli olarak yumurta ve yeşil sebzeler sayılabilmektedir.

Kalsiyum alım düzeyleri lakto-ovo vejetaryenlar ile omnivor beslenenlerde emsal olmasına rağmen öteki vejetaryen kümeler ve veganlarda daha düşüktür. Uzun vadede veganlarda kemik mineral yoğunluğu lakto-ovo vejeteryanlarda oran yüksektir.

Okumaya Devam

Trendler