Koroner arter hastalığı, kalbi besleyen damarların ateroskleroz nedeni ile daralması ya da tıkanması durumu olarak açıklanabilir. Bu tablo sonucunda kalbin gereksinimi olan kan akımı ve oksijen oranı düşmektedir. Bu da kalp kasında doku hasarına ve hücre vefatlarına yol açmaktadır. Göğüs ağrısı üzere belirti verebilen bu hastalık kalp krizi ve ani ölümlere yol açabilen önemli boyutlara ulaşabilmektedir.
Koroner Bypass Ameliyatı Nedir?
Koroner Bypass Ameliyatı kalbi besleyen koroner damarın tıkanması ya da daralması sonucunda hasarın en aza indirilmesi gayesi ile bedenin öteki bir kısmından alınan damar ile bypass yani köprüleme yapıldığı operasyondur. Yapılan bu operasyonda damar değiştirilmemektedir. Yeni damar tıkalı yerden daha sonraki bölgeye dikilerek kanın akışı sağlanmaktadır. Böylelikle tıkalı olan bölge bypass edilmiş olur, ameliyatın ismi de buradan gelmektedir. Böylelikle damarın ilerisine gerekli kan akımının sağlanması ve kanın yine ulaştırılması amaçlanmaktadır.
Bypass ameliyatlarında ekseriyetle sol göğüs atardamarı, bacak toplardamarı ya da kol atardamarı kullanılmaktadır. Bu damarlar bulundukları bölgelerde ve organlarda rastgele bir fonksiyon bozukluğuna neden olmadıkları için rahatlıkla alınıp kullanılabilmektedirler. Lakin bypass ameliyatlarında en ülkü damar göğüs damarıdır.
Koroner Bypass Ameliyatı açık kalp ameliyatı olarak kabul edilebilir. Göğsün açılması sonrasında kalp ve akciğerler makinalara bağlanarak devre dışı bırakılmaktadır. Kalp ve akciğerlerin misyonu kalp – akciğer makinası yaparken kalp durdurulur. Bu esnada tıkanmış olan koroner artere tıkanıklığın ilerisine kan gidecek biçimde bir köprüleme süreci yapılmaktadır. Bu köprüleme esnasında sağ ya da sol göğüs atardamarı kullanılmaktadır. Atardamar greftleri (verici, donör) bacaktan alınan toplardamar greftlerine nazaran daha uzun yıllar açık kalmaktadır.
Koroner Bypass Ameliyatları Hangi Durumlarda Yapılır?
Kalbi besleyen koroner arter damarları 3 tanedir. Bu üç damarın her birinde değerli bir tıkanıklık kelam konusu ise ve bilhassa sol ana koroner arterde tıkanma ya da daralma oluşmuşsa Koroner Bypass Ameliyatı tercih edilmektedir.
Ameliyat Sonrasında Nelere Dikkat Edilmelidir?
Koroner Bypass Ameliyatı tıkalı koroner arterin ilerisine kan verilmesi hedefi ile yapılmakta ve kalp kasının tekrar kanlanması sağlanmaktadır. Lakin bu operasyon sonrasında ateroskleroz yani damar sertliği devam etmektedir. Bu nedenle bypass ameliyatı sonrasında hastaların damar sertliğine neden olan tüm risk faktörlerine dikkat etmesi gerekmektedir.
Ateroskleroz bir sistemik hastalıktır. Tüm atar damarları tutabildiği üzere tek bir alanda da görülebilir. Bu nedenle bilhassa ateroskleroz risk faktörlerini oluşturan; sigara kullanımı, kandaki kolesterol düzeyi, yüksek tansiyon, şeker hastalığı ve alkol tüketimi üzere değiştirilebilir faktörlere daha şuurlu yaklaşılması gerekmektedir. Çok kilolu hastaların sistemli idman yapmaya ve sağlıklı beslenmeye itina göstermeleri hayli değerlidir. Bu faktörlere dikkat edilmesi sonrasında damar sertliğinde yani ateroskleroz tablosunda güzelleşmeler gözlemlenebilir. Bu etapta da ateroskleroz hastalığının ameliyat sonrasında denetim altında tutulması gerektiğinin altı çizilmelidir.
Bypass ameliyatı sonrasında hastalar 5-6 gün üzere kısa bir müddette hastaneden taburcu olmaktadırlar. Ameliyattan sonra 6 hafta kadar ani hareketlerden kaçınılmalı ve sırt üstü yatılmalıdır. Bu müddet içerisinde hastanın günlük faaliyetlerini rahat bir formda yerine getirebileceğini söyleyebiliriz. Ayrıyeten iş hayatına bu müddetin sona ermesi ve güzelleşmenin sağlanması sonrasında dönebilmektedir. Hastalar ağır vücudu çalışma gerektirmeyen işlerine daha da erken dönebilmektedirler.
Tam güzelleşmenin elde edilmesi ile birlikte günlük faaliyetlerini ve aktivitelerini yerine getirebilen hastaların sistemli yürüyüş ve idman yaparak daha etkin bir ömür sürmeleri önerilmektedir.
