Periodontoloji - Doktor Makaleleri
Bize ile Bağlan
All On Four İmplant Tedavisi

Ağız Diş Ve Çene Cerrahı

Periodontoloji

Diş fırçalama sırasında kanamalar ile karşılaşıyor, ağızda makus koku hissediyor, aynada dişlerinizi incelediğinizde dişler üzerinde birikmiş bej …

Yayınlanan

üzerinde

Diş fırçalama sırasında kanamalar ile karşılaşıyor, ağızda makus koku hissediyor, aynada dişlerinizi incelediğinizde dişler üzerinde birikmiş bej-sarı renkli katmanlar görüyorsanız, dişlerinizi parmakla ittiğinizde kolay kolay hareket ediyorlarsa büyük olasılıkla bir dişeti hastalığına yakalanmışsınız demektir ve aşagıdaki bilgilere gereksiniminiz olabilir!!

Periodontal hastalık(dişeti hastalıkları) nasıl olusur?

Sağlıklı haldeki dişetinde sorunların ortaya cıkmasına ağzımızda yasayan mikroorganizmaların sayılarının artışı sebep olur. Mikroorganizmalar gurubuna dahil olan bakteriler, temizleme-bakım eksikliği ve bunun sonucunda diştası oluşumuna bağlı olarak dişetinde iltihaplanma ve enfeksiyona yol açarlar. Mikroorganizmaların çoğalması birebir vakitte bunların ortama yaydıkları sülfürik gazların da artışına ve ağız kokusuna yol acar. Çoğalan bakteriler dişler üzerinde sinema katmanı olustururlar. Bakteri plağı denilen bu katman şayet diş fırçalama ile temizlenmezse, tükürükte hür dolaşan minerallerin çökelmesi ile “diştaşı” oluşur ki bunlar dişler üzerinde leke ve renk değişiklikleri ile görsel olarak fark edilebilirler. Diştası oluşumları profesyonel paklık ile giderilmezler ise dişeti iltihabı “gingivitis” ile başlayan dişeti hastalıkları ilerleyerek “periodontitis” meydana gelir. Dişetinde kızarıklık, kanama, şişlik-ödem, diştaşı varlıgı, dişetlerinin çekilmesi ve dişlerde sallanma bulguları periodontal hastalıgın belirtileridir. Ağız bakımındaki yetersizliklerin yanısıra savunma sisteminde aksaklıklar olan bireylerde, örneğin kanda immünglobülin sayıları az olan şahıslarda periodontal hastalıklara yatkınlık vardır. Ayrıyeten diş dizisindeki çapraşıklıklar da temizlenme zahmeti yarattığı için hastalığa taban hazırlar. Bu tip özellikler soyaçekim ile de ilgili olduklarından periodontal hastalıklara yakalanma oranında genetik bir transferden da kelam edebiliriz.

Ağız-yemek borusu-mide ve bağırsaklar sindirim sistemini oluşturup birbirleri ile bağlı olan her kademede bakteri barındırırlar. Sindirim sistemi bir bütün olduğu için ağızda yapılan periodontal teşebbüslerden sonra sistemli tabip denetimleri ve mesken bakımı yapılmadığı takdirde fırsatçı patojen mikroorganizmalar tekrar ağızı kolonize ederek tahribata devam ederler.Bu nedenle nizamlı dişeti tedavisi yaptırmak gereklidir.Başka bir anlatımla her bireyin ağzında değişken oranlarda bakteri, bakteri plağı, diştaşı bulunur ve temizlendikten sonra vakitle tekrar oluşur.Bu özellikten ötürü öncelikle bilinmesi gereken “periodontitis” tipi bakteri kökenli hastalıklarla hayat uzunluğu süren bir çaba vermek gerektiğidir. Öbür bir deyişle periodontitis tedavi edilir ve ağız kondisyonları olağan kaidelere döndürülebilir fakat hastalığa yol açan mikroorganizmalar kararlılıklarından vazgeçmezler ve sizin ağız bakımını aksattığınız oranda hastalık tekrar geri döner. Tekrarlama özelliğinden ötürü periodontal hastalık ile uğraş beyhude bir süreç olarak değerlendirilip tedavi uygulanmaz ise diş kayıpları kaçınılmazdır.Bilinçli bir çaba ve istikrarlı bir bakım programı ile çok uzun yıllar komplikasyon tekrar etmeden üstesinden gelinebilir.

Dişeti sıhhatimizi korumak icin diş fırçalama alışkanlığımızın olması ön plana çıkmaktadır. Ülkü olarak yemeklerden en az bir saat sonra diş fırçalanmalı ve bu flordan güçlü bir diş macunu eşliğinde gerçekleştirilmelidir. Öğün sırasında alınan asitlerin tesiriyle bir kısım minede mineral kaybı olarak yumuşar. Bu nedenle yemekten çabucak sonra diş fırçalamak yerine ağzın dogal ortamındaki minerallerin bu mineral kaybına uğramış bölgelere çökelmesi için vakit tanımamız gereklidir. Aksi takdirde çabucak fırçalama yaptığımızda yumuşamış minenin erozyonuna katkıda bulunuruz. Her öğün sonrası kuru bir diş fırçası ile, su ile ıslatmadan, florlu diş macunu uygulayarak, iki dakika mühlet ile diş ve dişeti birleşiminde oval-dairesel minik titreşim hareketleri ile uygulama yaptıktan sonra dişetinden dişe gerçek (kırmızıdan beyaza) fırça ile süpürme hareketi yapılmalı, daha sonra mine yüzeyleri dairesel hareketler ile her taraftan süpürülmelidir. Bu fırçalama süreçleri alt ve üst çenelerde, ön, yan ve art dişler için eşit müddetlerde uygulanmalıdır.

Diş fırçalama alışkanlığımız nizamlı olsa da her bireyin ağzında vakitle bakteri plağı ve dolayısı ile mine ve kök yüzeyine tutunan diştaşları oluşurlar. Diştaşı pürüzlü bir yüzey olusturduğu için bakterilerin tutunmasını kolaylaştırır ve sayılarının artmasına yol açar. Vakitle yeni gelen bakterilerin de eklenmesi ile diştaşlarının hacim ve yayıldıkları alan artar. Diştaşlarına tutunan bakteriler ortama yaydıkları toksinleri ile kollajen yıkımına yol açarlar. Öbür bir deyişle bakterilerin ortama saçtıkları asitler (ekzotoksinler) dişeti ve kemik dokularının temel yapıtası olan kollajen liflerinin çözünmesine yol açarlar. Bedenimiz da bakterilerin bu olumsuz tesirlerine karşı bir savunma olarak “iltihap” oluşturur. “Yangı” olarak da adlandırılıan iltihap bedenimizin savunma karşılığıdır. Yangıda savunma hücrelerimiz olan beyaz kan hücreleri ve çesitli enzimler kan yolu ile bakterilerin saldırdığı bölgeye taşınırlar. Taşıma sürecini hızlandırmak için beden o bölgede bulunan kılcal damar sayısını süratle arttırır ve damarların çeperinde bulunan pencereleri açık tutarak savunma hücrelerinin damar dışına çıkarak bakterilere saldırmasına müsaade verir. Böylece yangılı dişeti damar sayısındaki artışa bağlı olarak koyu kırmızı renkte, kanamalı, sis ve ödemli hale gelir.

Periodontal tedavinin maksadı;

Periodontal hastalıklar, lokal enfeksiyonlar olarak tanımlanmasına karşın tedavinin temeli bakteriyel eserlerin mekanik olarak ortamdan uzaklaştırılması aslına dayanmaktadır. Öteki bir deyiş ile periodontal hastalık tedavisi ağızdaki bakteri sayısını olağana indirgemeyi ve dokulara penetre olmuş bakterileri elimine etmeyi amaçlayan antimikrobiyal bir tedavidir. Hadisenin cep derinlikleri ölçülüp kanama ölçüsü ve diş sallanması (mobilite) üzere klinik bulguları ile birlikte röntgen bulguları da kıymetlendirilerek tedavi planı yapılır. Lazer uygulamaları ana tedavi şablonunu destekleyen ögeler olup tek başına işlerlikleri hala tartışmalıdır.

Diş taşı paklığı (detertraj işlemi) el aletleri (scaler, küret) ve/veya sonik-ultrasonik paklık aygıtları ile yapılır. Çoklukla 3-4 gün orta ile üç seans yapılır. Bu sürece “başlangıc periodontal tedavi” ismi verilir. Generalize gingivitis: dişeti iltihabının uzun müddet tedavi edilmemesi sonucu tüm ağızda görülen, cep derinliklerinin birtakım bölgelerde 2mmyi aştığı iltihabi hastalıktır. Gingivitis tedavisine ek olarak kök yüzeyi düzleştirilmesi (root planning) de yapılır. Tedaviyi destekleyici olarak ağız gargaraları da kullandırılır.

Nekrotizan ülseratif periodontal hastalıklar: Bu küme altında nekrotizan ülseratif gingivitis (nug) ve nekrotizan ülseratif periodontitis (nup) yer almaktadır. Nug ve nup immün yetersizlik ve/veya ağız hijyeninin yetersizliğine bağlı olarak bilhassa anaerob patojenlerin sebep oldugu hastalıklardır. Dişetlerinde ülserli alanlar, özgür dişeti kenarında grimsi kabuklasmalar (pseudomembran) ve kesif bir ağız kokusu ile karakterizedir. Tedavisinde ağız hijyenini sağlamaya yönelik başlangıç tedavisi uygulanır ve anaeroblara tesirli ornidazol-metranidazol türevi antibiotikler kullanılır.

Kronik periodontitis: Dişeti iltihabının daha derin dokulara sıçramış ve dayanak kemikte rezorbsiyonlara bağlı olarak cep derinliklerinin 2-3mm nin üzerinde olduğu hastalıktır. Başlangıç periodontal tedavi sonrası cep derinlikleri ve atasman seviyeleri üç hafta içersinde izlenir. Güzelleşme oranına, cep derinliklerine nazaran sungingival küretaj ile flap operasyonu ortasında karar verilir. Birtakım ekoller her halükarda evvel subgingival küretaj, bir kaç haftalık ortadan sonra flap operasyonunu önerirler. Subgingival küretaj anestezi altında scaler ismi verilen orak stili el aletleri ile derin dokularda granulasyon dokularının eliminasyonu ve kök yüzeyi düzleştirmesini içerir. Falp operasyonu hastalıklı dokuların cerrahi olarak eksize edilmesi, cep derinliklerinin azaltılması ve kök yüzeyi düzlestirmesi süreçlerini içerir. Son devirde bu evrede lazer uygulamaları ile yüzey detoksifikasyonu yapılarak tedavi basarısı pekiştirilmektedir.

Agresif periodontitis: erişkin periodontitisten daha az görülür. İmmün sistem yetersizliğine bağlı olarak periodontal patojenlerin ataklar halinde yaptıkları ve kısa süreçlerde gerçeklesen doku yıkımları ile karakterizedir. Erişkin periodontitisine benzeri tedavi uygulanır. Teşhis edildikten sonra rutin denetim koşuldur.

Lokalize agresif periodontitis (lagp): Daha çok genç bireylerde ortaya çıkan, 6 yaş dişlerinin mesialinde ve insizivlerde kemik içi ceplerin oluşumu ile karakterizedir. Kronik periodontitisin tedavisine misal halde lakin yalnızca kemik içi ceplerin etkilediği bölgelerde flap operasyonu yapılır.

Generalize agresif periodontitis (gagp): Santral ve birinci molarlar harici öteki dişlerde süratli ilerleyen periodontal yıkım ile larakterizedir. Tedavisi kronik periodontitise benzelik gösterir.

Sistemik hastalıkların manifestasyonu olan periodontitis: Nötropeni, down sendromu, papillon-lefevre sendromu,histiositosis sendromları üzere bir çok sistemik bozukluk durumunda bunlara bağlı olarak oluşan ve kronik periodontitis tablosuna misal periodontal komplikasyonlar bu kümede toplanmaktadır.

Periodontal apseler: Dişeti dokusu içinde periodontium kontağı irinleşme halinde tezahür eden lezyonlardır. Gingival apse, periodontal apse ve perikoronal apse olarak alt kümelere ayrılır.

Endodontik lezyonlar ile kontaklı periodontitis: Endodontik lezyon ile endüklenen periodontal lezyonlar bu kümede kıymetlendirilir.

Gelişimsel yahut kazanılmış deformiteler ve durumlar: Farklı etyolojiye sahip muko-gingival deformitelerin (bozuklukların) sebep olduğu periodontal lezyonlar bu baslık altında incelenerek tedavi tahlilleri incelenir.

Refraktör gingivitis ve periodontitisler: Tedaviye karşın patojenlerin yaptığı tahribatın devam ettiği klinik tabloya sahip tüm periodontal hastalıkların başına tedaviye karşılık vermeyen manasında “refraktör” ön takısı eklenerek isimlendirilir. Bu tip hastalıklarda bilhassa immün sistem yetersizlikleri incelenmelidir.

Tüm periododontitis tiplerinde destekleyici olarak antibiotik, non-steroidal anti-inflamatuar (nsaı) ve antiseptik gargara terapileri yaptırılır. Periodontitis formlarında hastaların çok sabırlı olması ve âlâ bir sonuç için tabiple çok düzgün işbirliğine gitmeleri gerekir. Ayrıyeten bu tip komplikasyonları oluşturan etkenler ömür uzunluğu tekrar edebileceğinden periodontal hastalığa yakalananlar tedaviyi hiçbir vakit aksatmamalı, bunun bakterilere karşı ömür uzunluğu süren bir gayret olduğunu idrak etmeleri gereklidir.

Okumaya Devam
Reklam
Yorum İçin Tıklayın

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Ağız Diş Ve Çene Cerrahı

Bruksizm (Diş sıkma/Diş gıcırdatma) Nedir?

Bruksizm (diş sıkma), uyku sırasında çiğneme kaslarının etkin olması nedeniyle diş sıkma ya da diş gıcırdatma durumudur. Bruksizm (diş gıcırdatma …

Yayınlanan

üzerinde

Tarafından

Bruksizm (diş sıkma), uyku sırasında çiğneme kaslarının etkin olması nedeniyle diş sıkma ya da diş gıcırdatma durumudur. Bruksizm (diş gıcırdatma) sırf geceleri değil, gün içinde de meydana gelebilir ve toplumda sık görülmektedir.

Uyku sırasında neden diş sıktığımız günümüzde hala araştırılan ve şimdi tam olarak açıklık kazanamamış bir mevzudur. Bu sorun, merkezi hudut sistemi ile ilgili olabileceği üzere üzerinde en çok durulan nedenler gerilim ve anksiyete bozukluğu (kaygı bozukluğu) üzere ruhsal faktörlerdir. Ayrıyeten gece bruksizmi uykuyla bağlantılı bir hareket bozukluğu olarak kabul edilir ve horlama ya da apne (uyku sırasında kısa vadeli teneffüs durması) üzere öbür uyku sorunları de eşlik edebilir.

Diş sıkma şikayeti olan hastaların birçoklarında dişlerde aşınma kelam mevzusudur. Dişler çok hassas olabilir, mevcut dolgu ve kaplamalar hasar görebilir. Lakin, bunların dışında daha az göze çarpan yumuşak doku bulguları da olabilir. Birçok vakit muayene sırasında çiğneme kaslarında ağrı ya da hassasiyet mevcuttur. Diş sıkan bireylerde ayrıyeten sabah baş ağrıları ve yorgunluk şikayetleri de kelam hususudur.

Hafif derecedeki bruksizm (diş sıkma) tedavi gerektirmeyebilir. Fakat şiddetli olduğu durumlarda çene eklemi sorunları, baş ağrıları ve diş sorunlarına yol açabilir. Bruksizm (diş gıcırdatma) çene eklemi sorunlarının en sık karşılaşılan nedenlerinden biridir. Şiddetli bruksizm (diş sıkma) tedavi edilmediğinde dişler aşınmaya başlar, hatta tüm dişin kaybedildiği bir noktaya varabilir. Aşınma, dişleri çürümeye karşı dayanıksız hale getirirken diş kırılmalarına da sebep olabilir. Daima ve tekrarlayan biçimde diş sıkma yahut diş gıcırdatma sonucunda çene eklemi çok yüklere maruz kalarak hasar görebilir ve dişlerde meydana gelen aşınma ve yükseklik kaybı da bu yüklenmeyi artırarak mevcut çene eklemi sorununu şiddetlendirir. Bruksizme (diş sıkma) bağlı olarak çene ekleminde görülebilecek sorunlar kas ve eklem ağrıları, çene eklemi kilitlenmesi (ağız açamama) ve eklem sesleridir (çene kıtlaması, kütlemesi).

Bruksizm (diş gıcırdatma), üstte bahsettiğim sorunlar önemli halde ortaya çıkana kadar fark edilmeyebilir. Bu nedenle bulgu ve belirtileri hakkında bilgi sahibi olmak ve rutin diş tabibi muayenelerine devam etmek kıymetlidir.

Okumaya Devam

Ağız Diş Ve Çene Cerrahı

Diş Sıkma (Bruksizm) ve Çene Eklemi Hastalıkları

Bazen yemek yerken, esnerken, konuşurken çenemden ses geliyor bu olağan mi ? Yoksa çenem mi çıktı? Çene eklemi 3 kesimden oluşur; baş kuralı …

Yayınlanan

üzerinde

Tarafından

Bazen yemek yerken, esnerken, konuşurken çenemden ses geliyor bu olağan mi ? Yoksa çenem mi çıktı?

Çene eklemi 3 kesimden oluşur; baş kuralı, alt çene kemiği ve iki kemik birbirine sürtmeden rahat çalışabilsin diye tıpta disk olarak halk ortasında kıkırdak olarak bilinen yapıdan oluşur. Bu ses diskin pozisyonunun değişmesinden olur. Bu ses çene çıkması değildir.

Diş gıcırdatma ve diş sıkma nedir ?

Diş sıkma ve gıcırdatma genelde uyurken gözlemlenen, gün içindeki bireyin geriliminin tetiklediği dişlerin kenetlenerek sıkılması halidir. Olağandışı bir durumdur. Tedavi edilmezse dişlerin kırılmasına, diş eti çekilmesine ve eklem rahatsızlıklarına sebep olur.

Neden yalnızca gece diş sıkıyoruz ?

Bilinenin tersine gündüzde hasta diş sıkabilir. Kişi bunun farkına vararak önlemesi gerekmektedir.

Sabahları baş ve boyun ağrısı ile kalkıyorum olağan mi ?

Baş ve boyun ağrısı bir çok farklı sebebe bağlı olsa da bilhassa ağrının sabah olması bize diş sıkma hastalığını düşündürür.

Diş sıkma ve gıcırdatmanın tedavisi nedir ?

Hastadan alınan ölçülere nazaran kişinin bruksizm şiddetine nazaran özel kalınlıklarda gece plakları yapılmaktadır. Bunun yanında kimi fizikî terapiler anlatılmakta, kaslarda spazm var ise medikasyon uygulanmaktadır. Gerektiğinde kaslardaki enflamasyonun çözülmesi için lazer tedavisi uygulanmaktadır.

Çenemi fazla açamıyorum ve ağrım var çenem çıkmış olabilir mi?

Çeneyi açamamak ve ağrı olması bize çene çıkmasını değil, kapalı kilitlenme hastalığını tanım eder. Ayrıntılı muayene edip ağzı açamama şikayeti kassal mı, eklemsel mi teşhis edip ona yönelik tedavi yapılmaktadır.

Çene eklemi rahatsızlıklarının sebepleri nelerdir?

Uzun mühlet tedavi edilmeyen diş sıkma diş gıcırdatma

Hastada tek taraflı çiğneme alışkanlığı

Eksik dişlerden ötürü tek taraflı çiğneme

Olağandışı alışkanlıklar (kalem ısırma,parmak emme üzere.)

Gerçek yapılmamış protezler ve dolgular

Çenelerdeki önemli ortodontik bozukluklar

Çene eklemi hastalıklarının tedavisinde ne kullanılır ?

Çene eklemi tedavisinde okluzal splint yapılmaktadır. Hastaya uzun bir yapması gereken ve yapmaması gerekenler listesi verilmektedir.

Eklem hastalığım ne vakit düzgünleşir ve ne vakit denetime gelmeliyim?

Genelde okluzal splint kullanılmaya başlandıktan bir – iki hafta sonra denetime çağırılmakta, daha sonra 3. Ay çağırılmaktadır. Eklem hastalıklarında hastalığın şiddetine nazaran büsbütün bir düzgünleşme görülmeyebiliyor. Burada hedeflenen hastanın günlük yaşantısına rahatsızlık duymadan geçiş yapmasıdır.

Okumaya Devam

Ağız Diş Ve Çene Cerrahı

Gömülü Dişler

Sürme vakitleri geldiği halde; çene kemiği içinde kalıp olağan pozisyonunu alamayan dişlere GÖMÜLÜ DİŞLER ismi verilir. En sık olarak 20 yaş …

Yayınlanan

üzerinde

Tarafından

Sürme vakitleri geldiği halde; çene kemiği içinde kalıp olağan pozisyonunu alamayan dişlere GÖMÜLÜ DİŞLER ismi verilir. En sık olarak 20 yaş dişleri, bunları takiben de kanin (köpek) dişleri, sıklıkla çene kemiği içerisinde gömülü kalırlar. 20 yaş dişleri, çoklukla 16-20 yaşlarında sürmeye çalışır ve çoğunlukla kendilerine yer bulmakta zorlanır ve gömülü kalırlar.

20 yaş dişleri çenelerde en sonda yer alan dişlerdir. Yetersiz fırçalamaya bağlı olarak basitçe çürüyerek diş/çene ağrılarına ve ağız kokusuna yol açabilirler. Çenelerde uygun yer bulamayan 20 yaş dişleri, öteki dişleri sıkıştırabilir ve dişlerde çapraşıklık yaratabilirler. Ayrıyeten yanındaki komşu dişe baskı yaparak bu dişin çürümesine neden olabilirler. Uzun yıllar fark edilmeyen gömülü 20 yaş dişleri çene içerisinde büyük boyutlara ulaşan kist üzere patolojilere neden olarak önemli meselelere yol açabilirler. Bu nedenle Ağız Diş ve Çene Cerrahisinde en sık yapılan süreçlerden biri 20 yaş dişlerinin cerrahi olarak çıkarılmasıdır.

Klinik ve radyolojik muayeneler sonucunda, gömülü dişler için tedavi sistemi belirlenir. Birtakım durumlarda, gömülü kanin dişler ortodontik tedavi ile olması gereken pozisyonlarına sürdürülebilmektedir. Bazen semptomu olmayan gömülü dişler, belli aralıklarla çekilen röntgenler ile takip edilmek kuralıyla yerinde bırakılabilir. Lakin sürdürülmesi mümkün olmayan, başka dişlere ziyan verdiği belirlenen, çapraşıklığa sebep olan, enfeksiyon ve patolojik lezyonlara neden olan gömülü dişlerin cerrahi müdahale ile çekilmeleri gerekmektedir.

20 yaş dişleri genelde ilgili bölgeden geçen inferior alveolar sona yakın olarak derinde gömülü kalırlar. Bu nedenle sonun hasar görmemesi için çekim öncesinde detaylı bir muayene yapılması ve deneyimli bir cerrahi uzmanının travma yaratmadan dişe müdahale etmesi kıymetlidir.

Okumaya Devam

Trendler