Sinir Sıkışması (Karpal Tünel Sendromu) - Doktor Makaleleri
Bize ile Bağlan

Ortopedi ve Travmatoloji

Sinir Sıkışması (Karpal Tünel Sendromu)

Yayınlanan

üzerinde

Kol ve bacaklarımızda seyreden bir çok sinir ve dalları vardır. Bu sinirlerin görevi ilgili kas gruplarının çalışmasını sağlamak ve bölgelerinin duyusunu alarak beyne iletmektir. Her bir sinir bir yada birkaç noktada sıkışabilir ve hastalık tablosu oluşturabilir. Bunların içinde en fazla sıkışan, üzerinde en fazla çalışılmış ve tanınmış olanı median sinir denilen sinirin el bileği seviyesinde sıkışmasıdır. Bu duruma karpal tünel sendromu denir.

Karpal tünel kanalının içinde herhangi bir nedenle basınç arttığında sinir bası altında kalarak sinirin sıkışma hastalığı oluşur. Kişinin günlük,iş ve spor yaşamını etkileyen ve hatta engelleyen, ilerlemiş durumlarda gece uyandırmaları nedeniyle  uyku bozukluğu  ve elin kullanımını zorlaştıran can  sıkıcı bir sorun oluşturur.  Ortopedi pratiğinde çok sık rastlanan bir durumdur ve halk arasında sinir sıkışması olarak bilinir.

Nedenleri nedir?

Karpal tünel sendromu için hazırlayıcı faktör olarak birçok sebep vardır.

İç veya dışsal bir nedenle kanal içi basıncı artıran herhangi bir sorun sinirin sıkışmasına neden olabilir. Bu durum en sık olarak, elini el bileği eklemini bükük durumda kullanmayı gerektiren bazı meslek ve ev işi yapan kişilerde olmaktadır. Bu kişilerde median sinire komşu tendon ve tendon kılıflarında  aşırı kullanıma bağlı kalınlaşma ve ödem olmaktadır. Bu durum romatoid artrit gibi romatizmal hastalıklarda da çok belirgin olmaktadır. 

Bazen şeker ve tiroid ve büyüme hormonu bozukluğunun bir bulgusu olarak karşmıza çıkabilir ve şeker hastalarında oldukça sık oluşmaktadır.

Sık görülen bir durum da hamileliktir. Hamileliğin son 3 ayında vücutta su tutulumu( ödem) artarak karpal tüneli etkiler ve ödemli hale getirir. Doğumdan sonra vücuttaki ödemin çözülmesiyle beraber çoğunlukla sorun geriler ve iyileşme olur.

Nasıl bulgu verir?

İlk şikayetler ağrı, uyuşma ve karıncalanmadır. Ağrı ve uyuşma  yanma tarzında olup özellikte 2. ve 3. parmaktan başlar ve avuç içi, önkol düzeyine kadar çıkar. Bazen omuz ve boyun bölgesine vurur ve omuz sorunları ile karışır. Kişi iş yapma sırasında yada günlük el kullanımında(telefonla konuşma,gazete okuma,klavye-mouse kullanımı,örgü-tığ işi yapma gibi) çabuk yorulma,uyuşma ve ağrı  nedeniye  elini  dinlendirme ihtiyacı hisseder. Sıklıkla ilk şikayetler gece uyku sırasında oluşur. Kişiyi uykusundan uyandırır ve elini sallama, ovma sonrasında şikayetler geçer. Ağır durumlarda gece uyandırmalarının sıklığı artar ve ağrı ve uyuşmanın geçmesi  daha uzun süre alır yada uyuşma sürekli hale gelir. Sıkışmanın derecesi ve süresi arttıkça elde kas güçsüzlüğü ve erime başlar. Kişi hem uyuşma ve his kaybı hem de kuvvet kaybı nedeniyle eşyaları sıkamadığını ve  elinden kayıp düştüğünü söyler. 

Nasıl teşhis edilir?

Karpal tünel sendromu, hastayı dinleyerek ve muayene ederek tanınabilir. Kesin tanı,sıkışma seviyesini belirleme,derecelendirme ve sorunu belgeleme için emg tetkiki yapılmalıdır. Benzer sorunların ayırıcı tanısını yapmak,eşlik eden sorunları saptamak,hazırlayıcı nedenleri araştırmak için direk röntgen,ultrason,emar ve laboratuar tetkikleri yaptırmak gerekebilir. En fazla boyun bölgesinde omurga kireçlenmesi,boyun fıtığı gibi sorunlarla karışır ve ayırıcı tanıda mutlaka düşünülmelidir.

Karpal tünel sendromu nasıl tedavi edilir?

Tedaviyi ve tedavi şeklini belirleyen en önemli faktörler; sorunun süresi,şikayetlerin şiddeti,emg bulgusu ve derecesi,kas erimesi olup olmadığı,sıkışmaya sebebin ne olduğudur.

Ameliyat öncesi tedavi olarak; elin günlük,iş ve spor sırasında  kullanımı sırasında nötral durumda tutan elbilekliği kullanımı ,ödem–yangı giderici ya da çözücü ilaç uygulaması,elin kullanım pozisyonu öğretilmesi, fizik tedavi yöntemleri yapılır. Tartışmalı olmakla birlikte kanal içine kortizon uygulaması yapılabilir. Bazı sinir kılıfı iyileşmesine yardımcı olan ilaç ve vitaminler verilebilir. Tüm bu ameliyat dışı yöntemler başarısız kalıyorsa , hasta şikayeti, muayene ve emg bulgusu birlikte değerlendirilerek ameliyat kararı verilir.

Karpal tünel tedavisinde ameliyat nasıl yapılır?

Hasta bir bütün olarak değerlendirilir. Anestezi tipi aksi bir durum olmadıkça lokal ya da blok anestezidir. Ameliyat 5-15 dakika kadar sürer. Hasta aynı gün taburcu edilir. Ameliyat sonrası ağrı olmaz yada olsa dahi minimaldir ve ağrı kesicilerle kolayca kontrol edilir. Ameliyat sonrası el kullanımına birkaç gün içinde başlanır.

Ameliyatın başarısını belirleyen en temel faktör sıkışmanın süresi ve derecesidir. Genelde ilk gece uyuşma ve ağrı şikayeti geçer ve hasta belirgin bir rahatlama hisseder. Uzun süreli ve ağır sıkışmalarda uyuşmanın geçmesi biraz zaman alabilir.

Okumaya Devam
Reklam
Yorum İçin Tıklayın

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Ortopedi ve Travmatoloji

Kemik Sağlığı İçin Spor ve Egzersiz

Yayınlanan

üzerinde

Tarafından

Op. Dr. Bülent Diri, “Kemiğin kullanımı ve kalitesini arttırabilmek için spor ve egzersizi hayatımızdan çıkarmamalıyız” dedi”

Yaşlılık hekimliği ya da Geriatrinin yaşlılık dönemindeki sağlık sorunları ve bu sorunların tedavileriyle ilgilenen tıp dalı olduğunu ifade eden Medicana Samsun Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümünden Op. Dr. Bülent Diri, “Geriatrik yaş grubu medeniyetin, teknolojinin gelişmesiyle birlikte ilerlemiştir. Eskiden yaşam ömrü 30’lu yaşlardayken yaşam koşullarının daha iyi hale gelmesi , sağlık ve tarım alanındaki devrimlerle birlikte insan ömrü uzamıştır. İnsan ömrünün uzamasının getirisi de götürüsünde vardır. İleriki yaş grubunda geriatri problemleriyle daha çok karşılaşıyoruz. Kemik ve kalitesinin ilerleyen yaşlarda düşmesineyse osteoporoz diyoruz. Kadınlarda daha çok rastlansa da her iki cinsinde ortak hastalığıdır. İlerleyen yaşla birlikte daha çok görülmektedir. Demir ve kalsiyum kemiği besler. Güneşten faydalanmamak risk faktörü oluşturuyor. D vitamini özellikle covit döneminde de oldukça önem arz etmektedir. Kalsiyum kemiğin ana yapıtaşlarındandır. Kalsiyum ihtiyacımızı ise süt ve süt ürünlerinden karşılayabiliriz. Endüstriyel topluma doğru gidiş fabrikalaşmaya yöneliş beslenme alışkanlıklarımızı değiştirdi” ifadelerini kullandı. 

KEMİK KALİTESİ İÇİN D VİTAMİNİ VE KALSİYUM 

Op. Dr. Bülent Diri,  “ Hayvansal gıdaların düzenli tüketilmesi, güneşten alınamayan  D vitaminin takviye olarak alınması önemli bir korunma yöntemidir. Kemik kalitesinin genç yaşta korunması oldukça önemli. Kemiğin kullanımı ve kalitesine dikkat etmeli , spor ve egzersizi hayatımızdan  çıkarmamalıyız.  Beslenme, yaşam tarzı ve spor osteoporoz etkileyen önemli etkenlerdir.  Osteoporoz basit tramvayla kırık oluşumuna  sebep vermektedir. Ev içinde düşme olduğunuz yerde basit hareketle kırılmalar oluşabilir. Süngerimsi kemiğin yoğunlukta olduğu bölgelerde kırık daha fazla görürüz. Kalça, el bilek kırıkları ve omur kırıkları oldukça sık rastladıklarımızdır. Kalça kırıkları oldukça önemlidir ve daha çok cerrahiye başvururuz. Hastayı hızlıca ayağa kaldırmak hedefimizdir. “dedi.

Okumaya Devam

Ortopedi ve Travmatoloji

PRP Nedir? Ne İşe Yarar?

Yayınlanan

üzerinde

Tarafından

PRP ( Platelet Rich Plasma ) yanı trombositten zengin serum demektir. Biyolojik bir tedavi şeklidir ve son yılarda tıbbın bütün alanlarında iyileşmeyi uyarma, hızlandırma,hücre yenileyici etki gösterme amacıyla yapılan gelişim gösteren bir tedavi yöntemidir.

Amaç hastalıklı ya da yaralanmış dokuya vücudun doğal yollardan  yeteri kadar ulaştıramadığı doku iyileştirici-hücre yenileyici kan elemanlarını, kişinin kendi kanının alınıp dış ortamda ayrıştırıp daha yoğun olarak hazırlanarak  hasarlı ya da hastalıklı dokulara uygulamaktır. İyileştirici- hücre yenileyici kan elemanlarından en önemlisi  trombosit denilen hücre parçacıklarıdır.

PRP  tedavi  yöntemi  ile bu trombositler  yaralanmış ya da hastalanmış dokulara yoğun bir şekilde enjekte edilerek ya da jel haline getirilmişse açık cerrahilerde istenilen cerrahi alana yerleştirilerek  o bölgenin yeniden canlanması ya da doku onarımın daha yoğun ve hızlı bir şekilde harekete geçmesi sağlanır. 

Nasıl hazırlanır ve nasıl uygulanır?

Prp hazırlama kiti kullanılarak, uygulama alanının boyutu ve hastalığın doğasına göre  kişiden 10-60 ml kan alınır. Kan santrifüj cihazı ile ayrıştırılarak istenmeyen diğer hücreler uzaklaştırılır ve 2-7 ml miktarında trombsitten zengin serum elde edilir.işte bu serum içinde normalin 5-10 katı kadar trombosit ve dolayısıyla büyüme faktörü vardır. Serum içindeki hücre çeşitliliği, pıhtılaşma durumu ve trombositleri uyarıcı madde eklenme durumuna göre 4 tip serum elde edilebilir. Hangi tip prp hazırlanacağı hastalığın yada yaralanmanın  doğasına göre değişir. Hazırlanan trombositten ve dolayısıyla büyüme faktöründen zengin  prp sıvısı ya da jeli hastalıklı yada yaralanmış dokuya enjekte edilerek ya da açık cerrahilerde istenen doku alanına yerleştirilerek yöntem uygulanmış olur. 

PRP ilaç mıdır ve yan etkileri var mıdır ?

Prp bir ilaç olmayıp biyolojik bir tedavi şeklidir. Yani vücudun kendi doğal büyüme faktörlerini ayrıştırıp daha fazla miktarda hasarlı- bozulmuş dokulara vermektir. Kendi kan elemanları dışında  herhangi bir madde içermez. Bu yüzden vücuda yabancı bir madde girişi olmadığından herhangi bir istenmeyen organ yada doku sorunu olmaz. Kortizon içermez ve dolayısıyla kortizonun bilinen yan etkileri oluşmaz. Her enjeksiyon yönteminde olduğu gibi enjeksiyona bağlı bir miktar ağrı olabilir. En önemli sorun ise özellikle eklem uygulamalarında enfeksiyon riskidir. Bu yüzden uygulamanın hastane şartlarında ve sterilite kurallarına uyarak yapılması gerekir.

Prp’nin uygulandığı kas iskelet sistemi yaralanmaları ve hastalıkları genel hatlarıyla şunlardır:

-Tendon ve tendon kemik birleşim yeri sorunları, 

-Sporcularda kas yaralanmaları,

-Diz bağ yaralanmaları,

-Patellar tendinit,

-Kondromalazi,

-Kıkırdak sorunları ve kireçleme,

Prp uyguladıktan sonra yapılması gerekenler nelerdir;

Öncelikle büyüme hormonlarının başlattığı onarım sürecini engelleyebileceğinden  antiinflamatuar ilaçlar kullanılmamalıdır. Uygulama alanında enjeksiyon ve hacim etkisine bağlı olarak ağrı ve bir miktar kızarıklık olabilir. Basit ağrı kesici ve bandajlama ve istirahatle   rahatlama sağlanır. Prp uygulanan  dokunun dinlendirilmesi önemlidir. Onarım süreci devam eden doku üstüne yüklenme yapmak onarım aşamasındaki doku bütünlüğünü bozar. Yaralanmış ya da  hastalıklı dokunun boyutuna ve  durumuna göre değişmekle beraber 2-6 hafta dinlendirme süresi  olmalıdır.

Okumaya Devam

Ortopedi ve Travmatoloji

Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR) Nedir ve Ne İşe Yarar?

Yayınlanan

üzerinde

Tarafından

Tıbbın bütün alanlarında, görüntüleme yöntemleri içinde en ileri ve en üst basamak görüntüleme yöntemidir. Açılımı ‘’manyetik rezonans görüntüleme’’ olup mr yada mrg olarak da yazılır. Konuşma dilinde, MR; ‘’emar ‘’olarak söylendiğinden halk arasında EMAR olarak bilinir.

Güçlü bir mıknatıs ortamı sağlayan cihaz radyofrekanslar sayesinde vücuttaki su ve yağ dokusu içinde bol miktarda bulunun hidrojen ve nötron atomlarının hareketlerini kayıt edip, değerlendirerek ve bilgisayar ortamına aktararak görüntü oluşturur. Vücuttaki bütün doku ve organların; kesitlere ayrılarak ve farklı yönlerden bakılarak ayrıntılı bir şekilde adeta resimleri çekilir ve kaydedilir.

Hangi durumlarda emar çekmek gerekir?

Emar çektirmeden önce, her zaman ilgili branşın hekimi hastayı dinler, muayene eder ve ilk basamak rutin tetkikleri yaptırır. Sonra bir ön tanı yada neden emar çektirdiğinin gerekçesini ve düşüncesini yazarak hastayı mr tetkiki için sevk eder. Emar istemini yapan hekim, radyolog ve emar teknisyeni iş birliği içinde çalışmalıdır. 

Kas-iskelet sisteminin hemen bütün hastalıklarında ve yaralanmalarında;gerek erken tanı ve tanıda, gerek tedavi planında ve mevcut sorunun geleceğini saptamada emar tetkiki gerekli olabilir. Bütün eklem sorunlarının saptanması,spor yaralanmasına bağlı bağ ve kas yaralanmalarının tanısı ve tedavi planlanması, tümörlerde, gizli kırık ve kemik erimesi gibi sorunların saptanmasında,ameliyat sonrası onarılan dokuların takibi ve değerlendirilmesi gibi birçok durum için emar çekimi yapılabilir.

Hangi durumlarda kişi emar cihazına giremez ve emar istemi yapılmamalıdır?

Kafa içinde metalik damarsal klips olanlar,kalp pili,otomotik ritm düzenleyici kalp cihazı olanlar(otomatik defibrilatör ve biostimülatör),bazı sürekli ilaç veren ve vücuda yerleştirilmiş cihazı olanlar(infüzyon cihazı),iç işitme cihazı olanlar ve metalik yabancı cisimleri olanlar kesin mr cihazına giremezler.

Hamileliğin ilk 3 ayında, orta kulak protezi ve penis protezi dikkat edilmesi gereken ve zorunlu olmadıkça çekilmemesi gereken durumlardır ve emar çekimine kısmi engel oluşturan durumlar olarak bilinir.

Genel olarak iç ortopedik cihaz ve protezi olan hastalar güvenle emar cihazına girebilirler. Fakat demir elementi içeren cihaz ve protez varlığında emar görüntülerinde bozulma yada bulanıklık olabilir. Dıştan konulan ve emar uyumlu olmayan metal ortopedik cihaz varlığında kişi emar cihazına giremez.

Emar çekimine gelmeden önce neler yapılmalıdır?

Anestezi altında çekim yapılmayacaksa aç kalınmasına gerek yoktur.özel bir durum yoksa herhangi bir ilaç kullanmaya yada ilaç alınmasına gerek yoktur. Ultrasonda olduğu gibi idrar sıkışıklığına gerek yoktur.

Fakat bebek yada çocuk çekimlerinde yada kapalı alan korkusu olanlarda anestezi altında çekim yapılacaksa doktorunuzun bilgilendirdiği şekilde hazırlık olması gerekebilir.

Emar nasıl çekilir ve çekim esnasında nelere dikkat etmek gerekir?

Mr cihazına giren kişiye mr önlüğü giydirilmelidir. Hastanın üzerinde küçük yada büyük hiçbir metal eşya olmamalıdır. Örneğin kolye,küpe,kemer,anahtarlık vs…

Çekim sırasında özellikle çekim yapılacak alan olmak üzere görüntü paraziti olmaması için hareket edilmemelidir. Bazı çekimlerde teknisyenin komutu ile bir süre nefesin tutulması gerekebilir. 

Emar nasıl çekilir? 

MR çekilecek hasta, MR cihazına sokulduktan sonra, mr ile tetkik edilecek bölgeye özel tasarlanmış coil denilen ve anten özelliği olana cihaz yerleştirilir. Daha sonra teknisyen, çekim yapılacak yerin, tam cihazın içine gelecek şekilde ayarlamalar yaparak sabit kalmasını sağlar ve çekime başlanır. Çekim süresi,emar cihazının mıknatıs gücüne, güncelleme durumuna, çekim sayısına, çekilecek bölgenin ve hastalığın durumuna göre değişmekle beraber 15-45 dakika sürebilir. Mıknatıs gücü yüksek ( 1 tesla ve yukarısı yüksek mıknatıs gücü kabul edilir) emar cihazları ile emar çekim süresi belirgin olarak kısa sürer.)

Emar cihazının tesla gücü ne demektir ve ne işe yarar?

Tesla emar cihazının manyetik gücünü yani mıknatıs gücünü tarif eder. 1 tesla üstü yüksek manyetik alan, 0.3 teslanın altı düşük manyetik alan olarak tanımlanır. Açık emar cihazlarında düşük manyetik alan oluşturulurken kapalı emar cihazlarında yüksek manyetik alan oluşturulur.

Tesla gücü yüksek emar cihazı, doku ve organların daha ince kesitler halinde incelenmesini mümkün kılar. Küçük alanların ;(örneğin çene eklemi,el, ayak – ayak bileği, kalp, böbrek gibi iç organlar vs…) ayrıntılı görüntülenmesini sağlar.daha kısa sürede çekim yapılır. 

Okumaya Devam

Trendler