Ayrılma Kaygısı Bozukluğu - Doktor Makaleleri
Bize ile Bağlan
All On Four İmplant Tedavisi

Psikolog

Ayrılma Kaygısı Bozukluğu

Bağlanma, bireylerin hayatlarında ilişki kurma yöntemlerinden dünyaya bakış açılarına kadar birçok alanda önemli bir yerdedir. Ancak bazen …

Yayınlanan

üzerinde

Bağlanma, bireylerin hayatlarında ilişki kurma yöntemlerinden dünyaya bakış açılarına kadar birçok alanda önemli bir yerdedir. Ancak bazen yetişkinliğe hazırlanan çocuklar ve bazen de yetişkinler bağlandığı kişiye gelişimsel düzeyine uygun olmayacak kadar yoğun ve verimsiz bir bağ ile bağlanır. Artık ayrılması ve bireyselleşmesi gereken yaşlarda bağlandığı kişiden (anne, baba, ailenin başka bir ferdi, bakım vericisi, romantik partneri…) ayrıldığı ana dair yoğun kaygı, endişe, stres ve korku yaşaması bireyin ayrılma kaygısı yaşayabileceğini düşündürebilir. Özetle ayrılma kaygısı, bireylerin kendi için önemli birine (anne, baba, sevgili, arkadaş gibi) gelişim yaşına uygun olmayacak biçimde bağlanması ve o kişiden ayrılmanın düşüncesinin bile yoğun stres, kaygı ve korku yaşatmasıdır.

Ayrılma kaygısı olan kişiler, zaman içerisinde hayatlarında işlevsiz bir konuma gelebilirler. Bağlandıkları kişiden ayrılmamak, o kişinin yanında kalmak için işlerini, okullarını, sorumluluklarını yerine getirmez olurlar. Ayrılma kaygısı 8 aydan sonra görülebilmekte ve çoğunlukla okul çağına gelmiş çocuklarda daha aktif olmaktadır. Öyle ki kişiler bu yoğun kaygı sebebiyle karın ağrısı, terleme, baş ağrısı, mide bulantısı, baş dönmesi gibi fiziksel belirtiler de gösterebilir. Ayrılma kaygısı yaşayan çocuklar anne babalarıyla beraber uyumak isteyebilirler, hatta uykusundan uyanıp anne ya da babasının nefes alıp verişini kontrol ettiğinden bahsedebilirler. Görüldüğü gibi bu davranışlar aslında yoğun bir kaygıdan kaynağını alır. Genelde çocuklarda görülen bu kaygı, yetişkinlikte de var olabilir. Bazı durumlarda ise çocuklukta başlayan bu kaygı yetişkinlikte de devam edebilir. Yetişkinlikte çoğunlukla kaza, zarar görme, tanıdığın kaybı, kişinin terk edileceği hissi gibi olumsuz yaşam olayları sonrasında ortaya çıkar.

AYRILMA KAYGISI NEDEN OLUR?

Aslında ayrılma kaygısının anne baba tutumu, travmatik yaşam olayları ya da gözlemleyerek öğrenme gibi birçok sebebi olabilir. Ölüm, istismar, kaza geçirme, aile içi şiddet mağduru veya tanığı olma gibi travmatik deneyimler kişilerin çevresindekilere bağımlı olmasına sebep olabilir. Örneğin kötü bir ayrılık geçirmiş bireyin bir sonraki romantik partnerine yönelik terk edilme korkusu yaşaması ve bunla ilintili olarak olarak partnerine bağımlı hale gelmesi ayrılma kaygısıyla ilişkilidir.

Kendi kaygılarını yönetmekte güçlük çeken ve buna bağlı olarak çocuklarına karşı çok korumacı davranan ebeveynlerin çocuklarına yönelik tutumları da ayrılma kaygısına sebebiyet vermektedir.

Dış dünyadan zarar görüp ebeveynine sığınmış çocuklar ve bir başkasına sığınmış yetişkinler de ayrılma kaygısı yaşayabilir. İstismara, zorbalığa, alaycı tavra, kötü muameleye maruz kalmış çocuklar ve yetişkinler sığındıkları bireylerden ayrılma fikrinden yoğun kaygı duyarlar. Depresyon, borderline kişilik özellikleri gibi psikolojik anlamda sıkıntılı bir süreçten geçen bireylerin de güç aldıkları bir bağlanma figürüne bağımlı bir hale geçmeleri söz konusu olabilir.

AYRILMA KAYGISI TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR?

Eğer ayrılma kaygısı yaşayan bir çocuktan bahsediyorsak öncelikle ailenin üzerine düşen görevler olduğunu kabul etmesi gerekir. Çocuklar nasıl ki sevmeyi ve saygı göstermeyi ailesinden görüp öğreniyorsa kaygı ve korkuyu da ailesinden görür. Bu nokta ebeveynlerin sabırlı ve tutarlı olması önemlidir. Süreç boyunca çocuklarına yaşlarına uygun aktivitelerde tek başına ve bir birey olarak aktif olmaları için cesaret vermeleri gerekir.

Yetişkinler ayrılma kaygısıyla mücadele ederken ilk önce durumun farkında olmalıdırlar. Farkındalık, çözüme giden yolda ilk ve önemli bir adımdır. Bağlandıkları kişiyle ilişkilerinde kendilerine bağımlı ve muhtaç hissettiklerinde bunun yaşadıkları kaygıdan olduğunu ve aslında düşüncelerinde durumu felaketleştirdiklerini hatırlamaları gerekmektedir. Özellikle kaygılı kişiler dünyayı olduğundan daha ürkütücü görebilir. Unutulmamalı ki bu aslında kaygınızı size bir oyunu. Tek başınızayken, bağlandığınız kişiden uzakken ne kadar çaresiz hissettiğinizi düşünün, sonrasında ise bağımsız bir birey olarak başardıklarınıza bakın. Arkadaşlıklar, akademik başarılar, psikolojik iyi oluşlar, yetenekler, hobiler, kendinize iyi gelmek için yaptığınız şeyler… Bütün hepsinin sizin bağımsız bir bireyken de başardığınız şeyler olduğunu mümkün olduğunca sık hatırlamaya çalışın. Bununla beraber işlevselliğini kaybetmiş bireylerin bir uzmandan yardım alması da oldukça önemlidir.

Aşağıdaki test ile kendi ayrılma kaygınızı ölçebilirsiniz. Seçeneklerden en az 4 tanesine evet dediyseniz bir uzmanla görüşmek muhtemelen size iyi gelecektir.

Evden ayrılacak olduğumda hep tasalanırım

EVET

HAYIR

Bağlandığım kişiden (anne, baba, ailenin başka bir ferdi, bakım vericim, romantik partnerim…) ayrılacak olduğumda tasalanırım

EVET

HAYIR

Bağlandığım kişilerin başlarına bir felaket geleceğinden korkarım. Kaybolacaklar, kaçırılacaklar, hastalanacaklar, yaralanacaklar, ölecekler gibi düşünürüm

EVET

HAYIR

Ayrılık korkusundan evden çıkmak istemem, işe ya da okula gitmemek için direnirim

EVET

HAYIR

Tek başıma olmak istemem, bağlandığım kişi yanımda olsun isterim, evde ya da başka bir yerde tek başıma kalmaya karşı isteksiz olurum.

EVET

HAYIR

Evin dışında ya da bağlandığım kişilerden biri yanımda değilken uyumaktan rahatsızlık duyarım.

EVET

HAYIR

Uykularımda zaman zaman ayrılık temalı kabuslar görürüm.

EVET

HAYIR

Bağlandığım kişiler yanımda değilken baş ağrısı, karın ağrısı, bulantı gibi bedensel yakınmalarım olur.

EVET

HAYIR

Okumaya Devam
Reklam
Yorum İçin Tıklayın

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Psikolog

Sosyal Medya Güzellik Kaygısını Artırıyor

Yayınlanan

üzerinde

Tarafından

Burnu biraz küçültelim, dudakları büyütelim, göz kenarlarına biraz dolgu, alına biraz botoks, beli inceltelim… İşte oldu! Günümüzde sosyal medyanın da etkisiyle güzel görünebilme çabası giderek artıyor. Peki bu durumun nedeni nedir, nerelere neden oluyor? Beylikdüzü Sone Psikoloji uzmanlarından Psk. Merve Yılmaz anlatıyor.

Birçoğumuz diğer insanların hakkımızda ne düşündüğünü, onların üzerinde nasıl bir izlenim yarattığını merak ediyor, güzel görünmek, çekici olmak ve iyi bir izlenim bırakmak istiyoruz. Güzelliğin tarihsel gelişimine baktığımızda maddesel bir güzellik tanımı olduğunu, sanat alanında ise bu tanımın kadın bedeni üzerinden aktarıldığını görüyoruz. Rönesans döneminde kadının güzelliğini erkeğe hitap eden, güzelliğini erkeğe sunan kadın vücudunun merkeze alındığını söyleyebiliriz. “Kadınlar ise kendi seyredilişlerini seyrederler. Bu mevcut durum kadının kendisiyle kurduğu ilişkisini de belirler” diyen DoktorTakvimi.com uzmanlarından Psk. Merve Yılmaz, Rönesans dönemi yapılan resimler veya mimari eserlerde kadının güzelliğine ve bedenine yapılan vurgu ile günümüz medyasında görülen kadının sunumu arasında büyük benzerlikler göründüğüne dikkat çekiyor. Teknolojik koşulların değişimi ve gelişimi, tarihsel süreçler ile birlikte erkek bedeninin de artık bu yoruma ve vurguya dahil edildiğini söyleyen Psk. Yılmaz, günümüzde bedensel güzelliğin, herkes için belki de tarih dönemlerinin hiçbirinde olmadığı kadar dikkat edilen, ilgilenilen ve sahip olmak için çaba gösterilen bir özellik olduğunun altını çiziyor.

Güzellik dayatmasının dışında kalmak kişiyi güvensiz kılıyor

Güzel görünüme verilen önemle birlikte birçok kişi çekici, beğenilir ve tercih edilebilir olma arzusuyla daha güzel görünebilmek için yoğun ve çaba içine giriyor. Estetik ve güzellik ihtiyacı, kişinin güzelliğinin tadını çıkarma ve güzelliğe teşvik arzusunu ifade ediyor. En son stilleri takip etmenin, belli bir tarza sahip olmanın, makyaj yapmanın kişinin estetik anlayışını ifade etme biçimi olduğunu söyleyen Psk. Yılmaz, bireysel güzellik ihtiyaçlarını ifade eden estetik değerlerin herkes için aynı olmadığını hatırlatıyor.

Ortak ve kabul gören normlara uygun bir güzellik dayatmasının dışında kalmanın kişiyi güvensiz ve kaygılı bir durumla baş başa bıraktığının altını çizen Psk. Yılmaz, burada güvensizliğin nedenlerinin grubun dışında kalmak, başarısızlık, yalnızlık, beğenilmemek, tercih edilebilir olmamak ve kendilik değerine ilişkin kaygılar olduğunu belirtiyor. Psk. Yılmaz, bunun sonucunda kişinin sahip olduğu bedeni ve fiziki görünüşüyle ilgili ortaya çıkan olumsuz beden algılarının sosyal görünüş kaygısına neden olduğuna dikkat çekiyor.

Kitle iletişim araçları kişinin sosyal görünüş kaygılarını etkiliyor

DoktorTakvimi.com uzmanlarından Psk. Merve Yılmaz, sosyal görünüş kaygısının bireyin yalnızca vücut biçiminden kaynaklanmadığı; boyunun uzunluğu, kilosu, yüzünün şekli gibi nedenlerle yaşanan kaygıları da kapsayan ve günlük sosyal aktivitelerini olumsuz yönde etkileyen bütüncül bir kaygı durumu olduğunu anlatıyor. Kişinin sosyal görünüş kaygılarını etkileyen üç temel faktörün akranlar, ebeveynler ve kitle iletişim araçları olduğunu belirten Psk. Yılmaz, şöyle devam ediyor: “Pek çoğumuz bu faktörlerin etkisiyle birlikte sunulan fiziksel görünüm ideallerini içselleştirmekte ve sahip oldukları görünümlerini diğer bireylerle karşılaştırıyoruz. Kişi, eğer ideal olarak sunulan fiziksel özelliklere sahip değilse beden imajıyla ilgili olumsuz düşünceleri tetiklenir ve sosyal görünüş kaygısı artabilir.Sosyal medya; başarılı, güzel, tercih edilir olmanın şartının, görsel mükemmelliğe sahip olmak olduğunu öne sürer, “Güzel olan iyidir” kabulünün eder. Beğenilirliği yüksek kişilerin toplum tarafından da daima tercih edilen kişilik özelliklerine sahip olduklarına olan inanç da yanıltıcı olabiliyor.”

Filtrelerin gerçek olmadığını fark edemeyenlerin güzellik kaygısı artıyor

Sosyal medyada paylaşılan gönderilere uygulanan filtrelemelerde genellikle dudak ve göz büyütme, burun küçültme, cilt pürüzsüzleştirme, yanak bölgesini daraltma, alın ve elmacık kemiği bölgesinde ışıklandırma gibi birtakım yapay ve teknolojik estetik işlemler görülüyor. Bu gönderilerin tam anlamıyla gerçek olmadığının ayrımına varmayan bireyler, kendi görünümleri ile ilgili gerçekçi olmayan beklentilere girebiliyor. Bu bireylerin kendilerini sosyal medyada ilgi gören kişilerle karşılaştırmaya, bunun sonucunda ise kendi güzellikleriyle ilgili kaygılarının artığının altını çine Psk. Yılmaz, “Bu oluşan düşüncelerin ve algıların sonucunda görünümlerinden memnun olmayan bireylerin bu durumla baş edebilmeleri ve hayat kalitelerini arttırmak için estetik cerrahi müdahalelere başvurma oranları gittikçe artıyor” diyor.

Okumaya Devam

Psikolog

Dijital Dünyada E-beveyn

Çocukların ebeveynlerine oranla daha süratli öğrenme ve kullanmaya başlamasıyla çocuklar açısından denetimsiz bir biçimde teknoloji kullanımı …

Yayınlanan

üzerinde

Tarafından

Çocukların ebeveynlerine oranla daha süratli öğrenme ve kullanmaya başlamasıyla çocuklar açısından denetimsiz bir biçimde teknoloji kullanımı artmıştır. Buna bağlı olarak, şuurlu annelerin dertleri da artmıştır. Çocuğu sokakta değil tahminen, konutta ve gözünün önünde, yanında, fakat elindeki tablet yahut telefondan ne yaptığını bilmiyor, oynadığı oyunun içeriğinden haberi yok…

“EBEVEYN olmak” deyince aklınıza ne geliyor? Çocuğu yedirmek, içirmek, giydirmek, okula gönderip yeterli bir meslek sahibi olması için didinmek midir ebeveynlik?

Çocuğun yalnızca karnını doyurmak, sırtını giydirmekle iş bitmiyor. Çocuğun temel gereksinimi olan inanç ve şartsız sevgiyi sağlamak, kendinden emin ve özgüvenli çocuk yetiştirmek için gereklidir ebeveynlik.

Anne ve evlât ilgisi, annenin hamileliği ile başlayıp, bebeğin dünyaya gözlerini açması ile devam eder. Çocuğun dünyaya geldiği birinci dakikalardan itibaren ebeveyn ve çocuk ortasında bir etkileşim olur. Çocuklar dünyayı anne ve babalarının gözlerinden görürler. Dünyaya gözlerini birinci açtıkları andan itibaren model aldıkları bireyler ebeveynleridir.

Freud, kişiliğin 0-6 yaş ortasında geliştiğini belirtmektedir. Bu yaş periyodunda çocuk, en çok ebeveyni ile vakit geçirmekten ve onlar ile etkileşim hâlinde olmaktan memnun olur. Onların davranış ve konuşmalarını örnek alır. Olaylara nasıl reaksiyon veriyorlar, en küçük bir şey karşısında öfkeleniyorlar mı, olayları nasıl tahlile ulaştırıyorlar, öteki beşerler ile olan alakaları nasıl gerçekleştiriyorlar, çocuk daima bunları gözlemleyerek öğrenir. Şayet çocuğunuzun yaptığı ve sizin hoşunuza gitmeyen bir davranışı varsa, öncelikle kendi davranışlarınızı gözden geçirmelisiniz!

Ebeveyninin yanlış tavırlarından ötürü, örneğin palavra, şiddet yahut öfkenin hâkim olduğu bir ortamda büyüyen bir çocuğun kişisel hayatında etrafı ve ailesi ile de sıhhatsiz ilgiler kurması kaçınılmaz bir durumdur. Pekala, çocuk yetiştirme sürecinde anne-baba tavırları nelerdir?

Demokratik anne-baba tavrı

Demokratik tavırda ebeveynler çocuklarına şartsız sevgi ve hürmet gösterirler. Anne babanın çocuğa karşı tavırları istikrarlı ve itimat vericidir. Bir sorun olduğu vakit sorun aile içerisinde konuşulur. Lakin son karar, çocuğun kendisine bırakılır.

Çocuğa yaşına uygun biçimde sorumluluk verilir ve anne baba bunu denetler. Anne baba, çocuklarına sevgisini her daim aşikâr eder. Çocuk bu sevgi ve şefkatin farkındadır, ailesinin kendisine takviye olduğunu bilir. Bir husus hakkında fikrini rahatlıkla söyleyebilir.

Ebeveyni tarafından fikirlerine paha verilen ve dinlenilen çocuk, bir sorun ile karşılaştığı vakit ailesinden yardım istemekte tereddüt etmez. Zira onun için aile, en inançlı sığınaktır.

Çok kollayıcı anne baba tavrı

Çok kollayıcı anne baba tavrında, çocuğa karşı gereğinden fazla müdahale vardır. Anne baba devamlı olarak çocuğu her şeyden müdafaaya çalışır. Çocuğun tek başına hakikat kararı veremeyeceğini düşündüğü için daima müdahalede bulunur ve çocuğunun yerine kendisi karar vermek ister.

Bu tavırla hareket eden anne babalar, evlâtlarının kendilerine bağımlı olmasını ve anne babanın isteklerini sorgulamadan yerine getirmesini isterler. Zira çocukları ismine en gerçek kararı kendilerinin vereceklerine inanmışlardır.

Çok baskıcı anne baba tavrı

Çok baskıcı ebeveyn, çocuğa karşı sürekli denetleyici bir tavır içerisindedir. Kendi isteklerini zorla kabul ettirme gayretindedir. Hiçbir vakit çocuğun hayâllerini, ilgi ve isteklerini ciddiye almaz ve çocuğun bunları gerçekleştirmesine müsaade etmez. Bu biçimde davranış gösteren anne babaların çocukları toplum içerisinde saldırgan ve inatçı davranışlar sergilerler.

Çok hoşgörülü tavır

Çok hoşgörülü tavır sergileyen anne babalar, çocuklarının tüm isteklerine onay verirler. Çocuklarının isteklerine karşı gelmedikleri üzere, hiçbir sınırlama da getirmezler. Çocukların istekleri bitmeyince, en sonunda anne babanın tahammül hudutları aşılır. Bu sefer ebeveyn, çocukları ile baş etmeninin yolunu katı cezalar uygulayarak dener. Bu halde başa çıkma yolları arasa da hem hoşgörülü, hem de katı tavır sergileyen ebeveyn, çocuklarda bu kere de baş karışıklığına neden olur.

İlgisiz anne baba tavrı

İlgisiz ebeveynler, çocuklarına kural koymayan, çocuklarını ihmâl eden, onların en temel muhtaçlığı olan sevgi ve ilgiden çocuğu yoksun bırakan çiftlerdir. Çocuklarına vakit ayıramamalarının sebebini ise ağır çalışma hayatı üzere mazeretler ileri sürerek tabir ederler. Zira çocuk, onlar için bir ayak bağı olmaktadır.

Ebeveynin sevgi ve şefkatinden yoksun büyüyen çocuklar, fizikî olarak birer yetişkin olsalar da duygusal olarak eksik kalırlar. Burada kastedilen, ebeveynin çalışmasından ötürü çocuğuna vakit ayıramaması değil, ilgisizliğine karşı çalışmasını mazeret göstermesidir.

Tutarsız anne baba tavrı

Ebeveynin “dengesiz ve kararsız” davranışları, çocuğun eğitim ve gelişimine olumsuz tarafta tesir eder. Tutarsız ebeveyn tavrı, genel olarak anne babanın bir bahis hakkında farklı tavır sergilemesidir. Bu türlü olunca, çocuk hangi kararın yanlışsız olduğu konusunda baş karışıklığı yaşar, çelişkiye düşer.

Mükemmeliyetçi anne baba tavrı

Anne babası tarafından daima eleştirilen, sevilme, onay alma, kabul görme üzere gereksinimlerinin yalnızca bir muvaffakiyet gösterdiği vakit karşılandığını gören çocuk, mükemmeliyetçi özellikler taşır.

Dijital ebeveynlik nedir?

Günümüz dünyasında ebeveyn davranışları ve teknolojinin buna katkısı yahut bizden götürdüklerine bakacak olursak, teknoloji, hayatımızın ayrılmaz bir kesimi hâline gelmiştir. Ömrün büyük bir alanında kolaylıklar sunmak ile bir arada çocukların ebeveynlerine oranla daha süratli öğrenme ve kullanmaya başlamasıyla çocuklar açısından denetimsiz bir formda teknoloji kullanımı artmıştır. Buna bağlı olarak, şuurlu annelerin korkuları da artmıştır. Çocuğu sokakta değil tahminen, meskende ve gözünün önünde, yanında, ancak elindeki tablet yahut telefondan ne yaptığını bilmiyor, oynadığı oyunun içeriğinden haberi yok…

Çocukların, zihinsel ve fizikî gelişimlerini pek çok taraftan etkileyebilecek olan bu hususta, “ebeveynlerin, çocukların dijital dünyasında düzgün birer rehber olabilmeleri ve teknolojinin hakikat kullanım stillerini çocuklarına aşılayabilmeleri için sahip olmaları gereken özellikler, dijital ebeveynlik kavramını oluşturmuştur”. (Mahmut Yay)

Teknolojinin çocuk ve gençlere yararları nelerdir?

Hedefe uygun ve hakikat formda kullanıldığı vakit internet teknolojileri çocuk ve gençlere birçok fırsat sunar. Bu fırsatları şöyle sıralayabiliriz: Yurtiçi ve yurtdışında yayımlanmış olan birçok haber ve makaleye kolay ulaşım sağlamak, yabancı lisan eğitimi veren birçok siteye ulaşmak, lisan maharetlerini geliştirmek, üç boyutlu çizimler yapmak ve uzaktan eğitimler ile kendilerini birçok alanda geliştirme fırsatı…

İnternet teknolojisi, günlük hayatta ulaşılması güç olan bir bireye e-posta ile irtibat kurma ve paylaşımda bulunma fırsatı sağlıyor. Üstteki listeyi uzatmak da mümkün, fakat burada kıymetli olan, ebeveynlerin hedefe uygun ve sağlıklı internet kullanımında çocuklarına yanlışsız rehberlik etmeleridir.

Çocukları bekleyen riskler nelerdir?

Nasıl ki çocuğunuzu bir yabancı ile baş başa bırakmıyor, tanımadığınız bir kimseye çocuk teslim etmiyorsanız, ucu bucağı belirli olmayan, tabansız bir kuyuyu andıran internet ortamında çocukların denetimsiz bir formda başıboş bırakılmaları da büyük bir risk teşkil eder.

Bu risklere göz atacak olursak…

Çocuklar bu ortamlarda fizikî ve zihinsel olarak hazır olmadıkları kimi görsellere maruz kalabilirler. Şiddet içeren oyunlar ve unsur kullanımı üzere çocukları makûs istikamette etkileyebilecek olan sitelere kolaylıkla ulaşım sağlayabilirler. Filtre kullanılmaması durumunda, apansız çıkan kimi reklâmlar, çocukların olumsuz içeriklere maruz kalma oranını yükseltir. Bu biçimde çocukların küçük yaşta şiddet içerikli oyunlar oynaması, ileriki yaşlarında şiddete eğilimli bireyler hâline gelme olasılıklarını da yükseltir. Çocuğun internet ortamında tanımadıkları beşerler ile bağlantıya geçmesi sonucu, arkadaşlık zannettiği yanlış münasebetler geliştirmesi yahut kandırılması, ailesine ilişkin birtakım bilgileri yabancılar ile paylaşması, taciz ve istismar üzere, kişinin hayatında travma tesiri oluşturan olaylara maruz kalması kaçınılmazdır.

Ebeveynlerin dikkat etmesi gereken konularsa şunlar:

Şahsî bilgiler hiç kimseyle paylaşılmamalı; bu noktada çocuğunuzun fotoğraflarını toplumsal ortamda paylaşmayın!

Çocuğun yaşı göz önünde bulundurularak, internette geçireceği vakte kısıtlama getirebilirsiniz. Olağan çocuğa sınırlama getirirken, kendi elimizden telefon düşmüyorsa, yapılan ikaz ve konulan kuralların çocuk tarafından dikkate alınmasını da beklemeyin. Zira çocuk kelam ile değil, davranış ile terbiye olur.

0-2 yaş bebeklerin beyin gelişimi için kritik bir devir olduğundan, iki yaşından evvel çocukların ekran kullanımı ziyanlıdır.

Hem yetişkinler, hem de çocuklar için gündelik hayattaki iş ve sorumlulukları aksatacak halde ekran kullanımı ve oynanan her türlü oyun bağımlılığa yol açacağı ve bunun yanı sıra fizikî ve ruhsal meselelere kapı aralayacağı için, bu durum, “problemli kullanım” olarak kabul edilir. Bu türlü bir durumda okuldaki rehber öğretmenden yahut bir uzmandan yardım alabilirsiniz.

Cep telefonu, televizyon ve tablet, çocuk bakıcısı olarak görülmemelidir. Çocuk yemek yemiyor yahut durmuyor diye ekran karşısına oturtmak, onları âdeta hipnotize ederek gerçek dünyadan soyutlamaktır.

Çocuğunuza her istikametiyle rol model olduğunuzu unutmayın; çocuğunuz bu aletleri elinizden düşürmediğinizi görürse, bunun olağan olduğunu düşünebilir. Sizi kitap okurken, büyüklere hürmet, küçüklere sevgi ve şefkat içerisinde görüp örnek almasına imkan sağlayın.

Unutmayın, ileride çocuğunuzun nasıl bir birey olacağı, küçükken atılan temlerde gizlidir. Teknoloji sizi yönetmesin, siz teknolojiyi yönetin!

Okumaya Devam

Psikolog

Sağlıklı ve Keyifli Bir Yaşlılık için Teklifler

Yaşlılığın kaç yaşlarında başladığı periyotlara nazaran farklı tanımlanmakta. Her ne kadar genel geçer yaşlılık başlangıcı bulunsa da şahısların …

Yayınlanan

üzerinde

Tarafından

Yaşlılığın kaç yaşlarında başladığı periyotlara nazaran farklı tanımlanmakta. Her ne kadar genel geçer yaşlılık başlangıcı bulunsa da şahısların yaşlandığını hissettiği/düşündüğü yaşlar değişiyor. Genel manada, kişinin hayat çizgisinde daha ileri yaşlara denk gelen, birçok vakit emekliliğin eşlik ettiği, takvim yaşı ilerlemiş kişi olarak kıymetlendirebiliriz.

Sağlıklı ve keyifli bir yaşlılık için şahısların aktüel yaşlarında sağlıklı hayat sürdürmelerine dikkat etmeleri değerli. Fizikî sıhhat ve ruhsal sıhhat çok iç içe olmakla bir arada bu yazı ‘yaşlılıkta ruhsal uygun olma ihtimalimizi arttırmak için neler yapabiliriz’ konusunda takviye sağlayabilir.

1. ‘Aktif yaşlanma’ için hazırlık yapmak:

Dünya Sıhhat Örgütü tarafından 1990’lı yıllarda kullanılmaya başlanılan bir kavram olan etkin yaşlanma, kişinin yaşlılık sürecinde de toplumsal, ekonomik ve kültürel olarak hala iştirakçi olmalarını tabir eder. Bu formda hayattan geriye çekilen ve hüzün hisseden bireyler olmaktan fazla hayatında onu zihinsel ve bedensel olarak olabildiğince dinç tutabilecek bir hayat biçimi benimsenmiş olur. Yaşlılık, elden ayaktan düşülmüş, hayattan geri çekilinmiş bir biçimde olmak zorunda değil. Emeklilik sonrası için toplumsal ve mümkün olan biçimde bedensel etkin olabilecek bir hayat hali planlamak hoş bir hazırlanma biçimi olabilir.

2. Hayatınızın önceliklerini düşünmek:

Günler geçerken fark etmediğimiz bizler için bedelli olan birçok şey var. Yaşlılık periyodunda birçok insan dışardaki olan bitenden fazla içine dönme ve hayatını sorgulama eğiliminde olabiliyor. Hem bir hesaplaşma, hem de var olan hayat koşturmacasının bir nebze azalmasıyla birlikte kendi hayatına ve fikirlerine bakma periyodu oluyor. Şayet kişi önceliklerini fark etmemiş ve yaşlılık devrinde anlaşmışsa bu durum yaşlılığında anı yaşayıp tadını almaktan çok zihinsel bir patinaja dönüşebiliyor.

3. An’da kalma hünerinizi arttırmayı denemek:

Güzel hissetme ile anda kalma marifeti epeyce kontaklı. Vaktimizin birçoklarını anda olanları fark etmek, yaşamaktan çok geçmiş ya da gelecektekileri kıymetlendirmek yahut hatta yargılamak için kullandığımızda depresif yahut kaygılı olma ihtimalimiz artıyor. ‘Şu bitsin sonra rahatlayacağım’ ların arkasını beklemekten fazla yaşadığımız anın farkında olarak, öbür deyişle dikkatinizin şimdiki tecrübede kalmasıyla ruhsal olarak uygun olma ve meselelerle baş etme potansiyelinizi arttırabilirsiniz.

4. Toplumsal ağınızın ehemmiyetini fark etmek:

İnsan vakit zaman yalnız hissetse de toplumsal takviye aldığında çok daha duygusal olarak sağlam bir formda hayatına devam eder. Meselelerle daha rahat baş edebildiği üzere modunun da daha yüksek olması mümkündür. Kişinin içe dönük yahut dışa dönük biri olmasından bağımsız olarak iki yapıda olan insanın da etrafında nitekim samimi bir alaka kurduğu dostların, akrabaların bulunması destekleyicidir.

5. Bedenen faal kalmak için fizikî idman alışkanlıkları oluşturmak:

Yapılması gerekenlere yetişirken spor ihmal edilebiliyor lakin sistemli fizikî idman ruh sıhhatimizi müdafaanın en verimli yollarından. Bir taşla iki hatta dört kuş vurmuş oluyoruz: Şimdiki ve yaşlılıktaki fizikî ve bedensel sıhhatimizi destekliyoruz.

6. Zihnen etkin kalmak için yeni şeyler öğrenmeye açık olmayı denemek:

Dünya çok süratli değişiyor. Var olan değişikliklere adapte olmayı denemek hem faal kalmamız hem de bizden sonra gelen kuşaklarla irtibatı devam ettirebilmemiz açısından öncelikli.

7. Size âlâ hisler getiren bir uğraş edinmek:

İnsan durup dururken kendini güzel hisseden bir varlık değil birçok vakit. Bizi besleyen, memnun eden, geliştiren, kendimizi olumlu algıladığımız bir uğraşa başlamak ve bunu devam ettirmek ve hatta vakit içinde bu hususla ilgili bir derinlik kazanmak kendimize ikram edebileceğimiz bir yaşlılık periyodu ikramı olabilir.

8. Yaşlılığınızda olduğunuzu hayal edip geriye yanlışsız baktığınızda nasıl bir hayat görmek istediğinize göz atmak:

Birinci etapta biraz hüzünlü bir fikir üzere gelse de kendimizi ve nasıl bir hayat istediğimizi tanımlamak için gerçekçi bir sistem. Hayatımıza dair bir görüntü ya da fotograf almak üzere düşünebiliriz. Sessiz bir yere geçip, tahminen gözlerinizi kapatıp biraz bu fikirle kalıp gelen bir fikir varsa onu görmek, gelmiyorsa zorlamadan günlük hayatınıza devam etmek bu çeşit fikirlerin, farkındalıkların oluşması için alan açar.

9. Tekrar tekrar düşündüğünüz bahisleri çözümleyin, çözümleyemezseniz dayanak alın.

Yaşlılık, eski yaşantıları pahalandırmak için ortam sağlar. Keşkeler, güzel kiler daha çok fark edilebilir. Bunları halihazırda yaşıyorsanız o vakte bırakmak yerine halletmek, zihinsel gücünüzden bloke olanları kurtarmak, açık kalan evrakları gözden geçirip yerlerine yerleştirmek, yaparken kolay olmasa da sonucunda sizi daha düzgün rahatlatabilir.

10. Kendinizle iç diyaloglarınızı daha sevecen bir tonda yapmayı deneyin.

Kendimize kızdığımız, beğenmediğimiz, eleştirdiğimiz yanlarımız ya da davranışlarımız olabilir. Her vakit uygun hissedeceğiz üzere bir kural yok. Bununla birlikte bizim için sorun olan şeylerin neden sorun olduğunu anlamaya çalışmak, bunu yaparken de daha sevecen bir tonda kalmayı denemek kendimizi anlamak noktasında düzgün gelecektir. Tıpkı sevdiğimiz biriyle konuşurken onu anlamaya çalışmamızın, tahlil bulmaktan bağımsız, ona yeterli gelmesi üzere.

Özetle memnun ve sağlıklı yaşlılık için yapılabilecek en yeterli şey kendini tanımaya çalışmak ve kendinin olabildiğince bedensel ve zihinsel çokça ruhsal açıdan çalışan bir formunu yapılandırmaya çalışmak olabilir. Bahsedilenler fikir verebilir, daha çok teoriktir ve hayatınız için denerken biraz deneme, biraz yanılma, biraz daha denemeyle size ilişkin halini bulabilir. Herkesin kendi yolunu bulması ümidiyle…

Okumaya Devam

Trendler